افتخارآفرینی پژوهشگر مناطق نفت‌خیز جنوب در ژورنال معتبر بین‌المللی

مقاله علمی آرمان موجودی، پژوهشگر و کارمند شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، در یکی از نشریات معتبر بین‌المللی حوزه مهندسی مخزن و محیط‌های متخلخل منتشر شد؛ پژوهشی که با ارائه یک مدل نوآورانه، امکان تحلیل رفتار سیالات در مخازن نفتی را با سرعت و دقت بیشتری فراهم می‌کند.

به گزارش آوای جنوب، مقاله علمی آرمان موجودی از کارکنان مدیریت تعمیر، تکمیل و خدمات فنی چاه‌های شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک، در ژورنال بین‌المللی **Transport in Porous Media** با رتبه علمی Q2 به چاپ رسید.

این پژوهش با تمرکز بر رفتار سیالات در محیط‌های متخلخل، رویکردی نوین برای تحلیل توزیع سیالات در مقیاس حفره ارائه کرده است. در مطالعات متداول، عواملی مانند تاریخچه جریان، پدیده دام‌افتادگی سیالات و شرایط دینامیکی، شناسایی رفتار واقعی سیالات را با چالش مواجه می‌کنند.

در این تحقیق، چارچوبی کاملاً تعادلی مبتنی بر اصل کمینه‌سازی انرژی آزاد معرفی شده که بدون نیاز به حل معادلات پیچیده دینامیکی، آرایش بهینه فازهای سیال را در محیط متخلخل تعیین می‌کند. در این مدل، محیط متخلخل به صورت شبکه‌ای از حفره‌های به‌هم‌پیوسته در نظر گرفته شده و هر حفره به شکلی مستقل، فازی را انتخاب می‌کند که کمترین انرژی آزاد را برای سیستم به همراه داشته باشد.

نتایج پژوهش نشان می‌دهد فرآیند بهینه‌سازی ارائه‌شده، سیستم را به سمت تعادل نش (Nash Equilibrium) هدایت می‌کند؛ حالتی که از دیدگاه فیزیکی معادل تعادل ترمودینامیکی پایدار است.

همچنین در این مطالعه، الگوریتمی مبتنی بر چارچوب «بازی‌های پتانسیل دقیق» برای شبکه‌هایی شامل ۸ هزار تا ۲۷ هزار حفره توسعه یافته و در بسترهای رایانش ابری Google Colab و Kaggle مورد ارزیابی قرار گرفته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد زمان همگرایی مدل کمتر از ۱۰ ثانیه بوده و انحراف معیار اشباع نهایی در شرایط مختلف کمتر از یک درصد است؛ موضوعی که بیانگر پایداری بالا و استقلال نتایج از شرایط اولیه تصادفی است.

بر اساس این گزارش، اگرچه این مدل جایگزین شبیه‌سازهای دینامیکی جریان نیست، اما می‌تواند به‌عنوان یک مرجع تعادلی ترمودینامیکی در مطالعات مهندسی مخزن، به‌ویژه در مخازن پیچیده جنوب ایران، مورد استفاده قرار گیرد.

کارشناسان معتقدند این دستاورد علمی در ارزیابی پتانسیل دام‌افتادگی سیالات، بررسی اثرات ترشوندگی سنگ مخزن، بهینه‌سازی شرایط اولیه شبیه‌سازی‌های پیشرفته و کاهش هزینه‌های محاسباتی مطالعات مهندسی مخزن، کاربردهای قابل توجهی خواهد داشت.