از ناترازی گاز تا احتمال سوخت جایگزین صنایع؛ روایت سعید توکلی از زمستان پیش‌رو

مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء طی پنج روز حدود ۷۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است؛ افزایشی که هم‌زمان با کاهش دمای هوا و تداوم محدودیت‌های ناشی از آسیب به زیرساخت‌های گازی، ضرورت مدیریت مصرف را پررنگ‌تر کرده و شرکت ملی گاز ایران نسبت به احتمال بروز تنش در شبکه گازرسانی برخی استان‌ها در زمستان پیش‌رو هشدار داده است.

به گزارش آوای جنوب، سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به افزایش حدود ۳۰ درصدی مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء طی پنج روز گذشته، از مشترکان خواست با رعایت دمای آسایش ۲۰ درجه سانتی‌گراد و اصلاح الگوی مصرف، به پایداری شبکه گاز کشور در روزهای سرد کمک کنند.

وی با بیان اینکه پیش‌بینی‌های هواشناسی و کاهش دما می‌تواند به افزایش استفاده از وسایل گرمایشی منجر شود، تأکید کرد که با نزدیک‌شدن به روزهای سرد سال، مدیریت مصرف گاز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

هر یک درجه کاهش دما، ۲۵ میلیون مترمکعب مصرف بیشتر

توکلی با اشاره به روند افزایش مصرف گاز در روزهای سرد گفت در زمان اوج مصرف، به ازای هر یک درجه کاهش دمای هوا، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب به مصرف گاز کشور افزوده می‌شود؛ رقمی که به گفته او معادل ظرفیت تولید یک فاز پارس جنوبی است.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، پویش امسال با شعار «۲۰ درجه سانتی‌گراد» را یکی از راهکارهای مدیریت مصرف دانست و توضیح داد که محدوده متعارف دمای آسایش بین ۱۸ تا ۲۱ درجه است.

بر اساس توضیحات وی، اگر مشترکان خانگی، تجاری و صنایع جزء در روزهای اوج مصرف دمای محیط را یک درجه کاهش دهند، امکان صرفه‌جویی روزانه حدود ۲۵ میلیون مترمکعب گاز وجود دارد. کاهش دو درجه‌ای نیز می‌تواند این ظرفیت را به حدود ۵۰ میلیون مترمکعب در روز برساند؛ البته تحقق این میزان صرفه‌جویی به مشارکت مشترکان بستگی دارد.

ناترازی ۱۳۰ میلیون مترمکعبی پس از آسیب به زیرساخت‌های گاز

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به شرایط ویژه صنعت گاز در سال جاری اظهار کرد که آسیب‌دیدن بخشی از زیرساخت‌های گازی در ۲۷ اسفند سال گذشته، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت مرتبط با این تأسیسات را تحت تأثیر قرار داده است.

به گفته توکلی، تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت بازگشته و در نتیجه، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیب‌دیده همچنان احیا نشده است؛ موضوعی که در کنار ناترازی مزمن سال‌های گذشته، فشار بیشتری بر تأمین گاز در فصل سرد وارد می‌کند.

وی تلاش کارکنان بخش‌های تولید، پالایش، انتقال و توزیع گاز برای بازگرداندن ظرفیت ازدست‌رفته را قابل توجه دانست و به دشواری عملیات در تأسیسات پالایشی، به‌ویژه در شرایط نامساعد دمایی عسلویه، اشاره کرد.

کدام استان‌ها در زمستان با تنش گازی روبه‌رو می‌شوند؟

توکلی اعلام کرد برآوردها از احتمال مواجهه حدود ۱۱ استان کشور با تنش گازی در زمستان پیش‌رو حکایت دارد. به گفته وی، سه استان مازندران، گلستان و خراسان شمالی به دلیل موقعیت جغرافیایی، شرایط شبکه گازرسانی و محدودیت‌های تأمین، حساسیت بیشتری دارند.

او همچنین از احتمال بروز تنش در بخش‌هایی از شبکه گاز استان‌های زیر خبر داد:

– کرمان
– اصفهان
– آذربایجان غربی
– آذربایجان شرقی
– اردبیل
– کردستان
– خراسان رضوی

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با تأکید بر پیوستگی شبکه انتقال گاز گفت برداشت گاز در یک منطقه می‌تواند بر پایداری شبکه در مناطق دیگر اثر بگذارد. از همین رو، مدیریت مصرف در استان‌هایی مانند تهران، البرز و سمنان نیز برای انتقال پایدار گاز به مناطق شمالی کشور اهمیت دارد.

اقدامات زیرساختی برای تقویت شبکه گازرسانی

به گفته توکلی، اقداماتی برای افزایش انعطاف‌پذیری شبکه انتقال گاز در حال انجام است. او از قرارگرفتن ایستگاه تقویت فشار لامرد در خط هفتم سراسری در مرحله بهره‌برداری خبر داد و افزود اتصال بخش جنوب‌شرق کشور به شبکه انتقال گاز شمال نیز امکان تأمین بخشی از نیاز مناطق شمالی از مسیر استان‌های سیستان‌وبلوچستان و خراسان جنوبی را فراهم کرده است.

وی توسعه اتصالات و تقویت ارتباط میان بخش‌های مختلف شبکه را از عوامل مؤثر بر افزایش پایداری گازرسانی در دوره اوج مصرف دانست.

بهینه‌سازی موتورخانه‌ها؛ ظرفیت کاهش ۲۵ درصدی مصرف

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه بهینه‌سازی مصرف گفت تاکنون بیش از ۱۳۲ هزار موتورخانه در کشور بهینه‌سازی شده است. به گفته وی، این اقدام می‌تواند مصرف گاز ساختمان‌ها و مجتمع‌ها را حدود ۱۳ تا ۲۵ درصد کاهش دهد.

توکلی سرویس و نگهداری تجهیزات گرمایشی، رسوب‌زدایی پکیج‌ها، تنظیم مشعل‌ها و استفاده از تجهیزات پربازده را از دیگر راهکارهای کاهش مصرف برشمرد.

او همچنین تنظیم دمای پکیج در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد را، متناسب با نوع دستگاه و نیاز مصرف‌کننده، از اقداماتی دانست که می‌تواند به کاهش مصرف انرژی و افزایش عمر تجهیزات کمک کند.

بر اساس برآورد شرکت ملی گاز ایران، بیش از یک‌سوم مشترکان خانگی ظرفیت کاهش مصرف دارند. عایق‌کاری ساختمان، استفاده از پنجره‌های دوجداره، توجه به برچسب انرژی تجهیزات و اجرای مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان نیز از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش مصرف گاز مؤثر باشد.

هشدار درباره انشعاب‌های غیرمجاز و سرقت گاز

توکلی با اشاره به شناسایی و جمع‌آوری حدود ۸۰ کیلومتر از خطوط لوله توزیع، از شهروندان خواست موارد مشکوک به سرقت گاز را از طریق شماره ۱۹۴ گزارش کنند.

وی گفت در برخی مناطق، به‌ویژه خارج از بافت‌های شهری و روستایی و مناطق خوش‌نشین، احتمال استفاده غیرمجاز از گاز وجود دارد و در موارد احرازشده، اقدامات لازم با همکاری دستگاه‌های مسئول انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران همچنین از کشف یک مجموعه استخراج رمزارز در اشتهارد با ۳۶۲ دستگاه ماینر خبر داد که به گفته وی، برای تأمین انرژی تجهیزات از انشعاب غیرمجاز گاز استفاده می‌کرده است. این انشعاب با نشت همراه بوده و موضوع برای پیگیری در چارچوب مقررات مطرح شده است.

آیا گاز صنایع و نیروگاه‌ها محدود می‌شود؟

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد که تا زمان بیان این اظهارات، با وجود محدودیت‌های ناشی از آسیب به زیرساخت‌ها، محدودیتی برای صنایع اعمال نشده است.

به گفته توکلی، حدود ۸۵ درصد از سبد سوخت نیروگاه‌ها از گاز تأمین شده که نزدیک به سهم سال گذشته، معادل ۸۶ درصد، است.

با این حال، وی هشدار داد که در صورت افزایش بیشتر مصرف بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء در روزهای سرد، ممکن است برخی صنایع برای حفظ پایداری شبکه ناگزیر به استفاده از سوخت جایگزین شوند. به گفته او، تمهیدات لازم در وزارت نفت پیش‌بینی شده و استانداری‌ها نیز پیگیری اقدامات مرتبط با مدیریت مصرف و تأمین سوخت جایگزین را دنبال می‌کنند.

توکلی همچنین بر اهمیت برنامه‌ریزی برای واحدهای صنعتی حساس، از جمله مرغداری‌های استان گلستان، تأکید کرد و انجام به‌موقع تعمیرات اساسی و پیش‌بینی امکان استفاده از سوخت جایگزین را در مدیریت دوره اوج مصرف مؤثر دانست.

تعرفه مشترکان بسیار پرمصرف و ضرورت مدیریت مصرف

توکلی با اشاره به اصلاح تعرفه گاز مشترکان پرمصرف پس از ۱۴ سال در سال ۱۴۰۴ گفت حدود ۲ درصد از مشترکان کشور در گروه بسیار پرمصرف قرار دارند و در مجموع حدود ۶ درصد از گاز مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهند.

وی تأکید کرد که شرکت ملی گاز مجری قوانین و مقررات ابلاغی است و هرگونه تغییر بیشتر در تعرفه‌ها یا ابزارهای کنترل مصرف باید در مراجع ذی‌صلاح بررسی و درباره آن تصمیم‌گیری شود.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در پایان با قدردانی از تلاش کارکنان صنعت گاز در سکوها، پالایشگاه‌ها، خطوط انتقال و شبکه توزیع، از مردم خواست با رعایت الگوی مصرف و تنظیم دمای محیط روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد، به تأمین پایدار گاز در روزهای سرد کمک کنند.