گام تازه دانشگاه صنعت نفت برای بومی‌سازی فناوری شکافت هیدرولیکی

دانشگاه صنعت نفت برای ورود جدی‌تر به حوزه فناوری‌های پیشرفته تولید نفت، برنامه ایجاد مرکز تخصصی شکافت هیدرولیکی را دنبال می‌کند؛ مرکزی که قرار است با تربیت نیروی متخصص، توسعه دانش فنی و همکاری بخش خصوصی، زمینه بومی‌سازی فناوری فرکینگ و اجرای عملیات آن در یکی از میدان‌های نفتی جنوب کشور را فراهم کند.

به گزارش آوای جنوب، محمدرضا خسروی‌نیکو، رئیس دانشگاه صنعت نفت، از برنامه‌ریزی این دانشگاه برای ایجاد مراکز تخصصی در جنوب کشور خبر داد و اعلام کرد یکی از این مراکز به حوزه شکافت هیدرولیکی اختصاص خواهد یافت.

وی با اشاره به نیاز صنعت نفت به توسعه دانش و فناوری شکافت هیدرولیکی اظهار کرد: دانشگاه صنعت نفت می‌تواند با ایجاد یک مرکز تخصصی، ظرفیت علمی و آموزشی موردنیاز برای توسعه این فناوری را در داخل کشور فراهم کند.

خسروی‌نیکو افزود: در این مرکز، دانشجویان در قالب پروژه‌های تعریف‌شده براساس نیازهای صنعت نفت فعالیت خواهند کرد تا علاوه بر تربیت نیروی انسانی متخصص، بخشی از دانش فنی موردنیاز این فناوری نیز در داخل کشور توسعه یابد.

از آموزش و پژوهش تا اجرای عملیات فرکینگ در میدان نفتی

رئیس دانشگاه صنعت نفت با تأکید بر اینکه هدف این برنامه محدود به فعالیت‌های دانشگاهی و پژوهشی نیست، گفت: تلاش می‌شود با مشارکت بخش خصوصی، زمینه اجرای عملیات شکافت هیدرولیکی در یکی از میدان‌های نفتی جنوب کشور فراهم شود.

به گفته وی، اتصال ظرفیت‌های علمی دانشگاه به نیازهای عملیاتی صنعت نفت می‌تواند مسیر تبدیل دستاوردهای پژوهشی به خدمات فنی و عملیات اجرایی را هموار کند.

این رویکرد قرار است با تمرکز بر آموزش نیروی انسانی، انجام پژوهش‌های کاربردی، توسعه آزمایش‌های تخصصی و همکاری با شرکت‌های فعال بخش خصوصی دنبال شود.

فرکینگ چه نقشی در افزایش تولید نفت و گاز دارد؟

شکافت هیدرولیکی یا فرکینگ (Hydraulic Fracturing) یکی از فناوری‌های مهم تحریک چاه‌های نفت و گاز است که با تزریق سیال تحت فشار بالا به درون سازند، موجب ایجاد یا گسترش شکستگی‌ها در سنگ مخزن می‌شود. این شکستگی‌ها مسیرهای تازه‌ای برای حرکت نفت و گاز به سمت چاه ایجاد می‌کنند.

اهمیت این فناوری به‌ویژه در مخازنی با تراوایی پایین بیشتر است؛ زیرا محدودیت جریان طبیعی هیدروکربن در چنین مخازنی می‌تواند با اجرای عملیات شکافت هیدرولیکی تا حدی برطرف شود.

فرکینگ همچنین از فناوری‌های کلیدی در توسعه منابع نامتعارف نفت و گاز، از جمله مخازن شیل، به شمار می‌رود و در صورت طراحی و اجرای صحیح می‌تواند به افزایش تولید چاه‌ها و بهبود برداشت از مخازن کمک کند.

اجرای این فناوری به مجموعه‌ای از تخصص‌های مهندسی نفت، ژئومکانیک، مهندسی مخزن، حفاری و تکمیل چاه، طراحی سیالات شکافت، مدل‌سازی شکستگی‌ها و تجهیزات پمپاژ فشار بالا نیاز دارد.

بومی‌سازی دانش فنی؛ از دانشگاه تا میدان‌های نفتی

ایجاد مرکز تخصصی شکافت هیدرولیکی در دانشگاه صنعت نفت می‌تواند بستری برای پیوند آموزش دانشگاهی با نیازهای واقعی صنعت فراهم کند. توسعه توان طراحی عملیات، تربیت متخصصان داخلی و همکاری با شرکت‌های خصوصی از جمله محورهایی است که در صورت تحقق برنامه‌های اعلام‌شده می‌تواند به تقویت ظرفیت فنی کشور در این حوزه منجر شود.

با این حال، تحقق هدف اجرای عملیات فرکینگ در میدان‌های نفتی جنوب، به تکمیل زیرساخت‌های تخصصی، تأمین تجهیزات، مشارکت شرکت‌های اجرایی و انجام مطالعات فنی و اقتصادی نیاز خواهد داشت.