هشدار یک بازنشسته نفت: ساختار مدیریتی را اصلاح کنید

یک بازنشسته صنعت نفت با سابقه، در یادداشتی خطاب به مسئولان، وضعیت صندوق بازنشستگی صنعت نفت را «بحران بنیادین در مدل حکمرانی» خواند و هشدار داد: تا زمانی که اعضای مشارکت‌کننده (بازنشستگان و شاغلان) از چرخه تصمیم‌گیری و نظارت حذف شده‌اند، هرگونه اصلاحات تنها به تأخیر انداختن یک سقوط حتمی کمک خواهد کرد.

به گزارش آوای جنوب، منوچهر اناری، بازنشسته صنعت نفت، در یادداشتی با اشاره به وضعیت بحرانی صندوق بازنشستگی نفت با یک قرن پیشینه، تأکید کرده است که این بحران صرفاً یک «چالش مالی» یا «بحران جمعیتی» نیست، بلکه ریشه در «بحران بنیادین در مدل حکمرانی» دارد.

ریشه‌یابی بحران؛ تضاد منافع و خلأ نظارت

به گفته این بازنشسته صنعت نفت، هنگامی که تمامی سطوح تصمیم‌گیری، از هیئت امنا تا هیئت‌رئیسه صندوق، صرفاً از طریق «انتساب‌های وزارتی» شکل می‌گیرند، دو چالش حیاتی رخ می‌نماید:

۱. فقدان استقلال در تصمیم‌گیری: مدیرانی که صرفاً به نهاد انتصاب‌کننده (وزارتخانه) پاسخگو هستند، ناگزیر به اولویت دادن به سیاست‌های کلان دولتی خواهند بود؛ حتی اگر این تصمیمات با منطق اقتصادی و حفظ سرمایه صندوق در تضاد باشد.

۲. بحران عدم نمایندگی و فقدان نظارت: در ساختار فعلی، «اعضای مشارک صندوق» که صاحبان اصلی سرمایه و ذی‌نفعان نهایی هستند، از چرخه تصمیم‌گیری و نظارت حذف شده‌اند.

محورهای اصلاحی؛ نقشه راه عبور از بحران

این بازنشسته صنعت نفت برای بازپس‌گیری سلامت مالی و اجتماعی صندوق، اجرای همزمان سه اصلاح ساختاری را الزامی دانسته است:

الف) گذار به مدل حکمرانی مشارکتی: ساختار مدیریت باید از مدل «انتسابی-دولتی» به مدل «تخصصی-مشارکتی» تغییر یابد؛ به معنای بازگرداندن حق حضور و رأی ذی‌نفعان در هیئت امنا و هیئت‌رئیسه.

ب) اصلاح استراتژی سرمایه‌گذاری و خروج از پروژه‌های غیرتخصصی: صندوق باید از رویکرد سرمایه‌گذاری بر اساس «موقعیت سازمانی» به سمت سرمایه‌گذاری بر اساس «بازدهی واقعی» حرکت کند.

ج) استقرار نظام پاسخگویی: در کنار اصلاح سن بازنشستگی و نرخ مشارکت برای حفظ تعادل جمعیتی، باید مکانیسم‌های «پاسخگویی مستقیم به اعضای مشارک» ایجاد شود.

نتیجه‌گیری: ضرورت تغییر

این بازنشسته صنعت نفت در پایان تأکید کرده است: حفظ پایداری صندوق بازنشستگی نفت تنها یک ضرورت اقتصادی نیست، بلکه یک «مسئولیت اخلاقی و اجتماعی» است. اگر ساختار مدیریت اصلاح نشود و حق راهبری و نظارت از صاحبان اصلی سرمایه (اعضای مشارک) بازپس گرفته نشود، هرگونه اصلاحات تنها به تأخیر انداختن یک سقوط حتمی کمک خواهد کرد.

نجات صندوق با «بازگشت قدرت به مشارکت‌کنندگان» و «جدا کردن مدیریت تخصصی از سیاست‌های انتسابی» آغاز می‌شود.