زنان مسیر تحول ساختار سازمانی را در مناطق نفت‌خیز جنوب هموار می‌کنند

آذر عربلو، کارشناس ارشد اداره ساختار و بهره‌وری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، با بیش از دو دهه تجربه در حوزه تحلیل ساختار و فرایندهای سازمانی، بر نقش کلیدی زنان در تحول ساختاری، اهمیت شایسته‌سالاری و ضرورت بازنگری مستمر در نظام مشاغل و فرایندهای سازمانی تأکید کرد.

به گزارش آوای جنوب، در صنعت نفت، همه چیز از چاه‌ها، خطوط لوله و واحدهای فرآورشی آغاز نمی‌شود. پیش از آنکه تجهیزات به حرکت درآیند و فرایندها شکل بگیرند، ساختارها باید تعریف شوند، مرز وظایف مشخص شود، فرایندها طراحی شوند و سازمان بداند چگونه باید حرکت کند. این همان بخشی است که شاید کمتر دیده می‌شود، اما نبود آن می‌تواند بر تمام اجزای یک سازمان اثر بگذارد.

آذر عربلو، کارشناس ارشد اداره ساختار و بهره‌وری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، بیش از دو دهه است در این حوزه فعالیت می‌کند. مسیری که از مهندسی صنایع آغاز شد، با تجربه در محیط‌های صنعتی شکل گرفت و امروز به نگاهی عمیق درباره ساختار سازمانی، بهره‌وری، شایسته‌سالاری و زنان در صنعت نفت دست یافته است.

ساختار سازمانی؛ فراتر از منابع انسانی

عربلو با تأکید بر اینکه حوزه ساختار را نباید با منابع انسانی اشتباه گرفت، گفت: موضوع اصلی ما افراد نیستند، بلکه «شغل»، «فرایند» و «سازمان» است. ما تحلیل شغل و فرایند انجام می‌دهیم و بررسی می‌کنیم که یک سازمان چرا ایجاد شده، فرایندها چقدر بهره‌ور هستند و آیا ساختار فعلی پاسخگوی نیازهای امروز و فرداست یا خیر.

وی با اشاره به اینکه ساختار، بخشی راهبردی و مشاوره‌ای است، افزود: تقریباً تمام سطوح و بخش‌های سازمان به‌نوعی با آن در ارتباط هستند. گاهی اثرات آن زمانی دیده می‌شود که نیاز به اصلاح فرایندها وجود داشته باشد یا مرز مسئولیت‌ها دچار ابهام باشد.

تأکید بر شایسته‌سالاری و نقش زنان در صنعت نفت

عربلو با اشاره به تجربه حضور خود به عنوان یک زن در صنعت نفت، تصریح کرد: بانوانی که رشته‌های فنی و مهندسی را انتخاب می‌کنند، معمولاً از ابتدا می‌دانند وارد فضای صنعتی خواهند شد، اما چالش‌ها معمولاً در سطوح مدیریتی بیشتر دیده می‌شوند.

وقتی سال‌ها تجربه کسب می‌کنید، آموزش می‌بینید، سختی‌ها را پشت سر می‌گذارید، اما در نقطه‌ای احساس می‌کنید مسیر رشد متوقف شده، این موضوع دردناک و خسارت‌بار است. این مسئله فقط به افراد آسیب نمی‌زند؛ بلکه به سازمان هم آسیب می‌زند. وقتی شایسته‌سالاری تضعیف شود، بهره‌وری کاهش پیدا می‌کند و بخشی از ظرفیت انسانی سازمان بلااستفاده می‌ماند.

چالش‌های تحریم و محدودیت‌های ساختاری

عربلو با اشاره به تأثیر تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی بر حوزه ساختار، گفت: یکی از چالش‌های جدی، محدودیت در ایجاد یا توسعه سمت‌های سازمانی بوده، در حالی که واقعیت میدانی تغییر کرده است. تجهیزات وارد نیمه دوم عمر خود شده‌اند و پیچیدگی فعالیت‌ها بیشتر شده است. اگر ساختار نتواند متناسب با نیازها توسعه پیدا کند، فشار بیشتری به سازمان وارد می‌شود.

دیجیتال‌سازی و آینده حوزه ساختار

وی حرکت به سمت نرم‌افزارها و هوشمندسازی را اجتناب‌ناپذیر دانست و گفت: تلاش‌هایی برای توسعه نرم‌افزارهای تخصصی انجام شده، اما تغییر همیشه با مقاومت‌هایی همراه است. با این حال، آینده این حوزه بدون ابزارهای دیجیتال قابل تصور نیست.

عربلو در پایان با تأکید بر اهمیت آموزش و به‌روزرسانی دانش، گفت: حوزه ساختار، حوزه‌ای کاملاً تخصصی است و سرمایه اصلی آن کارشناسان آن هستند. همکارانم را توصیه می‌کنم جست‌وجوگری، پرسشگری، یادگیری مستمر و هدف‌گذاری واقعی را کنار نگذارند. کشور ما ظرفیت‌های فراوانی دارد و اگر خودمان را باور کنیم و از ظرفیت‌های انسانی به‌درستی استفاده کنیم، می‌توانیم گام‌های مؤثرتری برای اعتلای کشورمان برداریم.