گزارش‌ها از بالا رفتن سطح ریسک درگیری میان ایران و آمریکا حکایت دارد

در پی تداوم بن‌بست دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده، برخی رسانه‌های بین‌المللی با استناد به منابع خود، از افزایش سطح تنش و بالا رفتن احتمال سناریوهای تقابلی در منطقه خبر داده‌اند؛ هرچند مقام‌های رسمی همچنان بر ادامه مسیر دیپلماسی تأکید دارند.

آوای جنوب، در هفته‌های اخیر، هم‌زمان با توقف پیشرفت محسوس در گفت‌وگوهای دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده، شماری از رسانه‌های آمریکایی از جمله آکسیوس و نیوزویک با استناد به منابع آگاه، ارزیابی‌هایی درباره افزایش سطح ریسک درگیری نظامی منتشر کرده‌اند.

به نوشته این رسانه‌ها، برخی منابع مدعی شده‌اند که در صورت وقوع تقابل، سناریوها محدود به یک حمله کوتاه‌مدت نخواهد بود و امکان شکل‌گیری یک عملیات چندمرحله‌ای و طولانی‌مدت نیز مطرح است؛ ادعاهایی که تاکنون به‌طور رسمی از سوی طرفین تأیید نشده است.

۱. تحرکات نظامی آمریکا در منطقه

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ایالات متحده در ماه‌های اخیر اقدام به تقویت حضور نظامی خود در خاورمیانه کرده است. در همین چارچوب، رسانه‌ها از اعزام ناو هواپیمابر جرالد فورد به منطقه خبر داده‌اند؛ ناوی که بنا بر گزارش‌ها قرار است به سایر یگان‌های دریایی آمریکا مستقر در منطقه ملحق شود.

تحلیل‌گران نظامی این تحرکات را در چارچوب افزایش سطح بازدارندگی ارزیابی می‌کنند، هرچند برخی ناظران معتقدند گستره این استقرار، فراتر از الگوهای معمول بوده و ظرفیت انجام عملیات گسترده‌تر را نیز فراهم می‌کند.

۲. گمانه‌زنی درباره سناریوهای چندمرحله‌ای

به گزارش آکسیوس، برخی منابع غیررسمی از بررسی گزینه‌هایی فراتر از حملات محدود سخن گفته‌اند. این رسانه تأکید کرده است که چنین گمانه‌زنی‌هایی الزاماً به معنای تصمیم نهایی نیست، اما می‌تواند در چارچوب پیام‌های سیاسی و روانی قابل تحلیل باشد.

در همین راستا، نیوزویک نوشته است طرح این ادبیات، هم می‌تواند افکار عمومی آمریکا را آماده نگه دارد و هم به‌عنوان ابزار فشار دیپلماتیک بر تهران تلقی شود.

۳. ادامه اختلافات در مذاکرات

گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان، به گفته مقام‌های دو طرف، تاکنون به پیشرفت چشمگیری نرسیده است. اختلاف بر سر موضوعاتی چون سطح و ماهیت غنی‌سازی اورانیوم و برنامه موشکی، همچنان از محورهای اصلی چالش به شمار می‌رود.

مقام‌های آمریکایی از تعیین «خطوط قرمز» سخن گفته‌اند، در حالی که ایران بر مواضع اعلامی و حقوق هسته‌ای خود تأکید دارد.

۴. گزارش‌ها درباره فعالیت در تأسیسات ایران

رویترز در گزارشی به نقل از تصاویر ماهواره‌ای اعلام کرده است که اقداماتی در برخی تأسیسات صنعتی و هسته‌ای ایران مشاهده شده است. تحلیل‌گران غربی این تحرکات را به‌عنوان بخشی از اقدامات فنی یا ایمنی ارزیابی کرده‌اند، هرچند روایت‌های رسمی ایران، این تحلیل‌ها را تأیید نکرده و آن را در چارچوب فعالیت‌های عادی و نگهداشت تأسیسات دانسته‌اند.

۵. شرایط داخلی و فشارهای اقتصادی

برخی تحلیل‌ها در رسانه‌های خارجی، وضعیت اقتصادی و اجتماعی ایران را یکی از متغیرهای مؤثر بر فضای تصمیم‌گیری سیاست خارجی معرفی کرده‌اند. این در حالی است که مقامات ایرانی بارها تأکید کرده‌اند سیاست خارجی کشور مستقل از فشارهای خارجی یا داخلی و بر اساس منافع ملی تنظیم می‌شود.

۶. رزمایش در تنگه هرمز

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، ایران اخیراً رزمایشی با مهمات واقعی در محدوده تنگه هرمز برگزار کرده است. این اقدام که به‌طور موقت محدودیت‌هایی در تردد دریایی ایجاد کرد، از سوی ناظران بین‌المللی به‌عنوان یک پیام بازدارنده ارزیابی شده است.

تحلیل‌گران انرژی یادآور شده‌اند که هرگونه تنش در این آبراه راهبردی می‌تواند اثرات روانی کوتاه‌مدتی بر بازار نفت داشته باشد، هرچند تاکنون اختلال پایدار گزارش نشده است.

جمع‌بندی:

مجموع این عوامل، از نگاه برخی تحلیل‌گران غربی، نشان‌دهنده دوره‌ای حساس در روابط تهران و واشنگتن است. با این حال، جنگ یا درگیری نظامی همچنان سناریویی قطعی تلقی نمی‌شود و دیپلماسی، هرچند دشوار و کند، به‌طور رسمی متوقف نشده است.

مقام‌های دو طرف اعلام کرده‌اند که ترجیح اصلی، یافتن راه‌حل سیاسی است، اما هم‌زمان هشدارها درباره تبعات هرگونه تشدید تنش ادامه دارد.