وقتی فامیل‌سالاری جای نخبگان را می‌گیرد

بررسی روند انتصابات در بخش‌های مختلف کشور نشان می‌دهد که اصل شایسته‌سالاری، بیش از پیش تحت‌الشعاع مناسبات سیاسی، لابی‌گری و پیوندهای طایفه‌ای قرار گرفته است؛ روندی که نه‌تنها نخبگان و نیروهای متخصص را به حاشیه رانده، بلکه پیامدهای آن امروز در خروجی عملکرد مدیریتی کشور به‌وضوح قابل مشاهده است.

آوای جنوب، با نگاهی دقیق به روند انتصابات، آنچه بیش از هر چیز به چشم می‌آید، کمرنگ شدن شایسته‌سالاری و پررنگ شدن روابط غیرحرفه‌ای و سیاسی است. در چنین شرایطی، نیروهای متخصص و نخبگان یا در جای خود متوقف می‌مانند یا ناچار می‌شوند نظاره‌گر حضور افرادی باشند که نه بر اساس توانمندی، بلکه با اتکا به رابطه و لابی بر صندلی‌های مدیریتی تکیه زده‌اند.

در این میان، گاه نسبت‌های خانوادگی و وابستگی‌های غیرتخصصی معیار انتخاب می‌شود و افراد صرفاً به دلیل پیوندهای فامیلی یا سیاسی، شایسته تلقی می‌شوند؛ در حالی که بسیاری از نیروهای کارآمد و باتجربه، به دلیل نداشتن پشتوانه سیاسی یا ارتباطات خاص، از چرخه تصمیم‌سازی کنار گذاشته می‌شوند.
اگر ریشه‌ای به مشکلات کشور نگریسته شود، بخش قابل توجهی از چالش‌های مدیریتی و اجرایی، حاصل همین رویکرد در انتصابات است؛ رویکردی که نتیجه آن، سیاست‌گذاری‌های ناکارآمد و تصمیم‌هایی است که فاصله‌ای معنادار با مطالبات واقعی جامعه دارند.

به نظر می‌رسد امروز بیش از هر زمان دیگری، شنیدن صدای مردم و نخبگان ضرورت دارد؛ صدایی که نباید در هیاهوی پیام‌ها و تحولات بیرونی گم شود. از کارمندی که سال‌ها در یک جایگاه ثابت باقی می‌ماند چون وابستگی ندارد، تا نخبه‌ای که تنها به دلیل نداشتن گرایش سیاسی خاص، فرصت اثرگذاری پیدا نمی‌کند، همگی نشانه‌هایی از یک مطالبه روشن‌اند: بازگشت شایسته‌سالاری به صدر اولویت‌های مدیریتی کشور.