وضعیت حقوق و مزایای ایثارگران صنعت نفت زیر ذره‌بین

مطالبه جانبازان حالت اشتغال برای اجرای کامل قوانین حمایتی، هم‌ترازی حقوق، پرداخت معوقات و تعیین تکلیف مزایای قانونی، بار دیگر موضوع وضعیت معیشتی این گروه از ایثارگران را به کانون توجه بازگردانده است؛ موضوعی که ضرورت شفاف‌سازی درباره شرایط جانبازان مرتبط با صنعت نفت و نحوه برخورداری آنان از حقوق و مزایای قانونی را نیز مطرح می‌کند.

به گزارش آوای جنوب، در پی ثبت مطالبه‌ای با عنوان «لزوم رسیدگی به عدم اجرای کامل قانون حالت اشتغال جانبازان»، بنیاد شهید و امور ایثارگران از ارائه پیشنهادهایی برای اصلاح مقررات حمایتی و انجام مکاتبات با سازمان اداری و استخدامی کشور برای بررسی امکان تخصیص پست سازمانی به این گروه از جانبازان خبر داده است.

اجرای کامل قوانین حمایتی، هم‌ترازی حقوق، پرداخت مطالبات معوق و تعیین تکلیف مزایایی مانند حق مسکن و فوق‌العاده‌های قانونی، از جمله خواسته‌های جانبازان حالت اشتغال است؛ گروهی که معتقدند با وجود تصویب قوانین حمایتی، همچنان درباره نحوه اجرای برخی مقررات و میزان برخورداری آنان از مزایا ابهام وجود دارد.

این مطالبه با تأکید بر ضرورت بررسی روند اجرای قانون حالت اشتغال از سال ۱۳۷۲ تاکنون، چگونگی محاسبه و پرداخت حقوق و مزایا و وضعیت مطالبات معوق مطرح شده است. ثبت‌کنندگان این درخواست همچنین خواستار بررسی دلایل اجرا نشدن کامل برخی مفاد قانونی و انجام اقدامات لازم در صورت احراز قصور یا تخلف هستند.

تفاوت دریافتی؛ یکی از محورهای اصلی مطالبه جانبازان

سید محمد رسول بهبهانی، از جانبازان مشمول تبصره یک قانون حالت اشتغال، با اشاره به پیگیری‌های چندساله خود برای احقاق حقوق این گروه گفت: با وجود مکاتبات و مراجعات متعدد به بنیاد شهید، بخش قابل توجهی از مشکلات همچنان باقی مانده و برخی وعده‌های مطرح‌شده درباره افزایش حقوق و اختصاص کمک‌معیشت نیز به مرحله اجرا نرسیده است.

وی یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد اعتراض را تفاوت دریافتی میان برخی جانبازان مشمول ماده ۳۸ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران و جانبازان مشمول تبصره یک قانون حالت اشتغال عنوان کرد و گفت: به گفته وی، برخورداری برخی مشمولان ماده ۳۸ از آیتم هم‌ترازی موجب شده دریافتی آنان حدود ۱۰ میلیون تومان بیشتر از گروه مورد اشاره باشد.

بهبهانی همچنین به وعده افزایش ۱۵ درصدی حقوق و پیش‌بینی مبلغی حدود دو تا چهار میلیون تومان برای کمک‌معیشت اشاره کرد و اظهار داشت که این موارد، بنا بر پیگیری‌های او، به دلیل محدودیت‌های بودجه‌ای محقق نشده‌اند.

این جانباز تأکید کرد که خواسته اصلی مشمولان تبصره یک، برخورداری از امتیازی فراتر از قانون نیست، بلکه اجرای مقررات حمایتی مصوب و تعیین تکلیف حقوق و مزایایی است که به اعتقاد آنان هنوز به‌طور کامل اجرا نشده است.

مطالبات قانونی و معوقات؛ از ماده ۵۱ تا مزایای رفاهی

به گفته بهبهانی، بر اساس این گزارش آوای جنوب جمعی از جانبازان از سال ۱۴۰۰ برای پیگیری مطالبات خود، از جمله مزایای مرتبط با ماده ۵۱ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، از طریق مراجع قانونی اقدام کرده و موضوع را تا دیوان عدالت اداری دنبال کرده‌اند؛ با این حال، به گفته وی، درباره پرداخت برخی مطالبات سال‌های گذشته همچنان ابهام وجود دارد.

وی با اشاره به شرایط معیشتی خود اظهار داشت که با وجود برخورداری از مدرک دکترا، به دلیل وضعیت ازکارافتادگی و قرار گرفتن در حالت اشتغال، امکان فعالیت حرفه‌ای مورد علاقه‌اش را ندارد و با وجود دریافت حدود ۳۹ میلیون تومان حقوق، برای تأمین هزینه‌های زندگی و خانواده در تاکسی اینترنتی فعالیت می‌کند.

او همچنین به میزان حق مسکن دریافتی خود، که به گفته وی حدود ۴۰۰ هزار تومان است، و برخوردار نشدن از برخی تسهیلات مورد انتظار اشاره کرد و خواستار اعلام شفاف حقوق و مزایای قانونی این گروه و نحوه محاسبه و پرداخت معوقات شد.

توضیحات بنیاد شهید درباره مبنای محاسبه حقوق

در پاسخ به این مطالبات، بنیاد شهید و امور ایثارگران با تشریح مبانی قانونی پرداخت حقوق به جانبازان مشمول تبصره یک قانون حالت اشتغال، تفاوت وضعیت این گروه با جانبازان مشمول ماده ۳۸ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران را توضیح داده است.

بر اساس توضیحات بنیاد، قانون حالت اشتغال مصوب سال ۱۳۷۲ برای شهدا، جانبازان و آزادگان ازکارافتاده کلی که پیش از آن مستخدم دستگاه‌های دولتی یا نیروهای مسلح بوده‌اند، سازوکاری برای برخورداری از حقوق، فوق‌العاده شغل، مزایای مستمر، افزایش سنواتی و ارتقای گروه متناسب با وضعیت شغلی پیشین پیش‌بینی کرده بود. بر اساس این سازوکار، پرداخت حقوق و مزایا بر عهده دستگاه مربوط قرار داشت.

بنیاد شهید توضیح داده است که با تصویب قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران در سال ۱۳۹۱، وضعیت این گروه از مستخدمان در چارچوب مقررات ماده ۳۹ قانون مذکور قرار گرفت و پرداخت‌ها بر اساس ضوابط دستگاه‌های مربوط و نیروهای مسلح انجام شد.

با این حال، وضعیت جانبازانی که پیش از مجروحیت یا ازکارافتادگی، مستخدم دولت یا نیروهای مسلح نبوده‌اند، متفاوت است. طبق توضیحات بنیاد، تبصره یک قانون حالت اشتغال برای این گروه، برخورداری از حقوق هم‌تراز بر اساس نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت و با توجه به تحصیلات و تخصص را پیش‌بینی کرده است.

بنیاد شهید همچنین اعلام کرده است که پس از اجرای ماده ۳۸ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، برخی گروه‌های ایثارگری از امتیازات حقوق و مزایای پیش‌بینی‌شده در احکام نیروهای مسلح برخوردار شده‌اند، اما همه جانبازان مشمول تبصره یک در این چارچوب قرار نگرفته‌اند.

بر اساس توضیحات این نهاد، حدود ۴۰ هزار نفر از جانبازان در گروه مورد اشاره قرار دارند که حقوق و مزایای آنان بر مبنای نظام پرداخت کارکنان دولت و با توجه به تحصیلات و تخصص محاسبه شده است. بنیاد شهید اعلام کرده این شیوه پرداخت از زمان اجرای قانون حالت اشتغال ادامه داشته و به دلیل تعیین تکلیف نشدن کامل وضعیت این گروه در قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، تغییر نکرده است.

پیشنهاد بنیاد شهید برای اصلاح قانون و تخصیص پست سازمانی

بنیاد شهید در بخش دیگری از پاسخ خود اعلام کرده است که با توجه به پیش‌بینی نشدن کامل وضعیت این گروه از جانبازان در قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، پیشنهادهایی برای اصلاح مقررات مرتبط ارائه کرده است.

به گفته این بنیاد، در جریان تدوین و پیگیری اصلاحات قانونی، از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در برنامه ششم توسعه، از جمله جزء ۲ بند «ت» ماده ۳۱، برای ارائه پیشنهادهای اصلاحی در حوزه قوانین ایثارگری استفاده شده است تا زمینه برخورداری این جانبازان از امتیازات برابر فراهم شود.

این نهاد تأکید کرده است که در صورت تصویب پیشنهادها در مجلس شورای اسلامی، اقدامات اجرایی لازم برای بهبود وضعیت این گروه از ایثارگران انجام خواهد شد.

بنیاد شهید همچنین طبق گزارش آوای جنوب اعلام کرده است که در سال‌های ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ با هماهنگی سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری و استخدامی، اقداماتی برای برخورداری این جانبازان از برخی مزایا از جمله فوق‌العاده ویژه، فوق‌العاده بدی آب‌وهوا، سختی کار و حق مسکن انجام شده یا در دست پیگیری قرار گرفته است.

با این حال، به گفته بنیاد، نداشتن پست سازمانی مشخص یکی از موانع برخورداری کامل این گروه از برخی فوق‌العاده‌های مرتبط با پست‌های سازمانی است. به همین دلیل، مکاتباتی با سازمان اداری و استخدامی کشور انجام شده تا امکان تخصیص پست سازمانی به این جانبازان بررسی شود؛ موضوعی که بنا بر اعلام بنیاد، همچنان در مرحله کارشناسی قرار دارد.

ضرورت شفاف‌سازی درباره وضعیت جانبازان حالت اشتغال در صنعت نفت

طرح این مطالبات، علاوه بر ضرورت تعیین تکلیف وضعیت حقوقی و معیشتی جانبازان مشمول تبصره یک قانون حالت اشتغال، این پرسش را نیز در حوزه صنعت نفت مطرح می‌کند که جانبازان مرتبط با وزارت نفت و شرکت‌های تابعه، بر اساس چه ضوابطی از حقوق، مزایا و تسهیلات قانونی برخوردار می‌شوند.

شفاف‌سازی درباره وضعیت جانبازان حالت اشتغال در مجموعه وزارت نفت، مبنای محاسبه حقوق و مزایای آنان، نحوه اعمال فوق‌العاده‌های قانونی، وضعیت معوقات احتمالی و چگونگی اجرای مقررات حمایتی می‌تواند به رفع ابهامات و پاسخ‌گویی دقیق‌تر به مطالبات این گروه کمک کند.

در این میان، انتظار می‌رود بنیاد شهید و امور ایثارگران و دستگاه‌های مسئول در صنعت نفت، در صورت وجود مشمولان این قانون در میان کارکنان و بازنشستگان صنعت نفت، وضعیت حقوقی و مزایای آنان را به‌صورت شفاف تبیین کنند تا مشخص شود اصلاحات قانونی در دست پیگیری چه تأثیری بر وضعیت این گروه از ایثارگران خواهد داشت.