از برجامِ ظریف و روحانی تا تناقض‌های امروز؛ آیا دوباره همان مسیر تکرار می‌شود؟

نویسنده: علی‌مراد کاظمپور؛

در حالی که برخی مسئولان از پذیرش پیشنهادهای ایران در مذاکرات سخن می‌گویند، مواضع رسمی کاخ سفید روایت دیگری دارد؛ وضعیتی که بار دیگر تجربه برجام در دولت روحانی را به‌عنوان یک هشدار جدی پیش روی تصمیم‌گیران قرار داده است.

آوای جنوب؛ تحولات اخیر بار دیگر یک سؤال مهم را در فضای سیاسی کشور مطرح کرده است: آیا تجربه برجام و نتایج آن به‌درستی مورد توجه قرار گرفته است یا احتمال تکرار همان مسیر وجود دارد؟

در دوره مذاکرات هسته‌ای به ریاست حسن روحانی و با هدایت تیم دیپلماسی به سرپرستی محمدجواد ظریف، امیدواری‌های زیادی نسبت به توافق شکل گرفت؛ اما در ادامه، اختلاف میان تعهدات اعلامی و عملکرد طرف مقابل، به یکی از محورهای اصلی نقد تبدیل شد.

اکنون نیز شرایطی مشابه از نظر ابهام در روایت‌ها دیده می‌شود. از یک سو، برخی مسئولان از پذیرش چارچوب‌های پیشنهادی ایران توسط طرف مقابل سخن می‌گویند، اما از سوی دیگر، سخنگوی کاخ سفید این ادعاها را رد کرده و بر مخالفت با موضوعاتی همچون غنی‌سازی در خاک ایران تأکید می‌کند.

این تناقض آشکار، نشان می‌دهد که فضای مذاکرات همچنان با عدم قطعیت و پیچیدگی همراه است و نمی‌توان صرفاً بر اساس اظهارات اولیه، به جمع‌بندی قطعی رسید.

از سوی دیگر، مردم ایران در سال‌های اخیر نشان داده‌اند که با وجود مشکلات اقتصادی، در بزنگاه‌های حساس، تصمیمات خود را بر اساس منافع ملی تنظیم می‌کنند. همین مسئله، سطح انتظار از مسئولان را نیز افزایش داده تا با دقت، تجربه و واقع‌بینی بیشتری وارد مذاکرات شوند.

در تحلیل شرایط منطقه‌ای نیز بسیاری معتقدند که تحولات اخیر، موازنه قدرت را دستخوش تغییر کرده و جایگاه ایران را در معادلات منطقه‌ای تقویت کرده است؛ موضوعی که می‌تواند در تعیین چارچوب مذاکرات آینده تأثیرگذار باشد.

با این حال، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، پرهیز از خوش‌بینی‌های زودهنگام و توجه جدی به نشانه‌های متناقض از سوی طرف مقابل است. تجربه گذشته نشان داده که فاصله میان «آنچه گفته می‌شود» و «آنچه اجرا می‌شود» می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد.

در چنین شرایطی، هوشیاری، انسجام داخلی و بهره‌گیری از تجربه‌های پیشین، مهم‌ترین ابزار برای جلوگیری از تکرار هزینه‌های گذشته خواهد بود.