حذف کالابرگ این دهک‌ها قطعی شد؛ جزئیات معیارهای جدید دریافت کالابرگ

با ابلاغ شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها، معیارهایی مانند ارزش املاک و خودرو، اطلاعات بانکی و برخی شاخص‌های مالی و رفاهی در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ با این حال، حذف کالابرگ دهک‌های هشتم تا دهم برای آبان ۱۴۰۵ هنوز به‌عنوان تصمیم نهایی و قطعی اعلام نشده است.

به گزارش آوای جنوب، موضوع تغییر فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ و احتمال حذف خانوارهای پردرآمد، در حالی مطرح شده که دولت به‌دنبال بازنگری در شیوه شناسایی مشمولان حمایت‌های معیشتی است. در این میان، پیشنهاد حذف اعتبار کالابرگ دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ با هدف اختصاص منابع بیشتر به خانوارهای کم‌درآمد مطرح شده، اما اجرای آن به تصمیم نهایی دولت وابسته است.

بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، در صورت اجرای این پیشنهاد، حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور و ۵۰ درصد جمعیت استان تهران از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ خارج خواهند شد.

جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در واکنش به این پیشنهاد گفته است اگر دولت امکان افزایش اعتبار کالابرگ دهک‌های پایین را نداشته باشد، حذف کالابرگ خانوارهای پردرآمد می‌تواند راهی برای تأمین منابع بیشتر باشد.

قادری در عین حال بر ضرورت به‌روزرسانی سامانه‌های اطلاعاتی دولت تأکید کرده و نسبت به احتمال خطا در شناسایی خانوارها هشدار داده است؛ موضوعی که می‌تواند بر وضعیت خانوارهای مشمول حمایت‌های معیشتی تأثیر بگذارد.

از سوی دیگر، کمیسیون اجتماعی مجلس با حذف دهک‌های هشتم، نهم و دهم مخالفت کرده است. بنابراین، پیشنهاد حذف کالابرگ این گروه‌ها را نباید با تصمیم قطعی برای قطع اعتبار آن‌ها یکسان دانست.

معیارهای جدید شناسایی خانوارهای پردرآمد چیست؟

هیئت وزیران شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها را با هدف دقیق‌تر شدن نظام وسع‌سنجی ابلاغ کرده است. بر اساس این شیوه‌نامه، خانوارها در سه گروه «وسع اقتصادی بالا»، «وسع اقتصادی متوسط» و «وسع اقتصادی پایین» قرار می‌گیرند.

در این ارزیابی، اطلاعات مالی، دارایی‌ها و شاخص‌های رفاهی خانوارها بررسی می‌شود. ارزش املاک و خودرو، وضعیت حساب‌های بانکی، برخی تراکنش‌های مالی و اطلاعات مرتبط با دارایی‌های دیگر از جمله داده‌هایی هستند که در فرآیند ارزیابی مورد توجه قرار می‌گیرند.

بر اساس متن مصوبه، دارندگان کارت بازرگانی فعال و افرادی که طبق اطلاعات فراجا کمتر از ۱۸۲ روز در سال در کشور اقامت داشته‌اند نیز در زمره شاخص‌های تعیین‌شده برای شناسایی گروه دارای وسع اقتصادی بالا قرار گرفته‌اند.

همچنین مددجویان و مستمری‌بگیران سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی (ره)، پس از راستی‌آزمایی، در گروه وسع اقتصادی پایین قرار می‌گیرند.

گردش حساب بانکی چگونه بر دریافت کالابرگ تأثیر می‌گذارد؟

بر اساس شیوه‌نامه جدید، اطلاعات بانکی و مالی افراد نیز در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها استفاده می‌شود. سازمان امور مالیاتی موظف است دسترسی به «کارپوشه اقتصادی ایرانیان» را در اختیار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار دهد تا اطلاعات مورد نیاز برای بررسی وضعیت اقتصادی افراد در دسترس باشد.

در این فرآیند، تبادل اطلاعات میان دستگاه‌هایی از جمله بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی، فراجا، سازمان بورس، وزارت نفت، وزارت نیرو و سازمان ثبت اسناد پیش‌بینی شده است.

گردش حساب‌های بانکی در ۲۴ ماه گذشته، تراکنش‌های مرتبط با طلا و ارزش رمزارزها نیز از جمله اطلاعاتی هستند که می‌توانند در بررسی وضعیت مالی افراد مورد استفاده قرار گیرند. طبق متن مصوبه، از ابتدای سال ۱۴۰۶ تبادل اطلاعات به‌صورت ماهانه پیش‌بینی شده است.

با این حال، بالا بودن گردش حساب به‌تنهایی لزوماً به معنای پردرآمد بودن خانوار نیست؛ منشأ و ماهیت تراکنش‌ها نیز در ارزیابی وضعیت اقتصادی اهمیت دارد.

واریزی‌های کلان به حساب شخصی چه پیامدی دارد؟

بخش دیگری از شیوه‌نامه به خوداظهاری واریزی‌های بانکی مربوط است. اگر مجموع واریزی به حساب‌های شخصی و غیرتجاری فرد از حدنصاب‌های تعیین‌شده عبور کند، سرپرست خانوار باید منشأ وجوه را اعلام کند.

طبق متن مصوبه، در صورت احراز ارائه اطلاعات خلاف واقع، کتمان درآمد یا ثبت نکردن توضیحات لازم درباره واریزی‌های کلان، وزارت تعاون مجاز است پرداخت کالابرگ خانوار را متوقف کند.

ازاین‌رو، افرادی که مبالغ قابل‌توجهی به حسابشان واریز می‌شود، ممکن است برای روشن شدن وضعیت اقتصادی خود به ارائه توضیحات و مدارک نیاز داشته باشند. البته جزئیات مربوط به هر پرونده باید بر اساس ضوابط مصوبه و اطلاعات قابل‌راستی‌آزمایی بررسی شود.

وضعیت مالکیت خانه و اجاره‌نشینی چگونه محاسبه می‌شود؟

در بخش مربوط به املاک، ملاک مستأجر بودن خانوار، اطلاعات ثبت‌شده در سامانه ملی املاک و اسکان اعلام شده است. بر اساس شیوه‌نامه، سکونت رایگان در یک ملک به‌معنای مستأجر بودن نیست.

همچنین افرادی که مالک ملکی هستند اما ملک خود را اجاره داده‌اند و در محل دیگری مستأجرند، همچنان در گروه مالکان قرار می‌گیرند. بنابراین، وضعیت مالکیت و اجاره‌نشینی خانوار باید مطابق اطلاعات ثبت‌شده و ضوابط تعیین‌شده ارزیابی شود.

اعتراض به گروه‌بندی اقتصادی و قطع کالابرگ

خانوارهایی که معتقدند اطلاعات مالی یا دارایی‌های ثبت‌شده درباره آن‌ها دقیق نیست، می‌توانند طبق شیوه‌نامه برای اصلاح اطلاعات و درخواست بازبینی اقدام کنند.

بر اساس متن مصوبه، متقاضیان ابتدا باید اطلاعات کارپوشه اقتصادی خود را به‌روزرسانی کنند و سپس درخواست بازبینی را به ثبت برسانند. برای درخواست ورود به گروه وسع اقتصادی پایین نیز بررسی میدانی و بازدید مددکاران اجتماعی الزامی اعلام شده است.

طبق همین شیوه‌نامه، تغییر گروه وسع اقتصادی هر خانوار حداکثر یک بار در سال امکان‌پذیر خواهد بود.

مبلغ کالابرگ آبان ۱۴۰۵ چقدر است؟

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، پیش‌تر افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ را معادل ۵۰ درصد افزایش اعلام کرده و هدف آن را جبران بخشی از کاهش قدرت خرید خانوارها دانسته بود.

با این حال، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در متن شیوه‌نامه جدید، تعیین میزان و مبلغ کالابرگ هر گروه اقتصادی به تصمیم نهایی هیئت وزیران موکول شده است.

در نتیجه، ابلاغ معیارهای جدید وسع‌سنجی به‌معنای تأیید قطعی حذف کالابرگ دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ در آبان ۱۴۰۵ نیست.

تا زمانی که تصمیم اجرایی نهایی درباره گروه‌های مشمول، مبلغ اعتبار و زمان اعمال تغییرات اعلام نشود، نمی‌توان تاریخ قطعی قطع کالابرگ این خانوارها را مشخص دانست.