باز هم انتخابات شورای شهر/چگونه انتخاب کنیم؟

آوای جنوب
نامزدهای شورا با همان شعارهای کهنه‌ «شهرِ پاک» و «ترافیک صفر» به زودی باز خواهند گشت؛ این نمایش تکراری، اعتماد عمومی را بلعیده است. وقت آن است ببینیم پشت این وعده‌های زیبا، چه برنامه‌ای برای عمل پنهان است.

در آستانه‌ انتخابات سال آینده‌ شوراهای شهر، به زودی فضای عمومی در بسیاری از شهرها رنگ و بوی تبلیغات خواهد گرفت؛ وعده‌ها یکی پس از دیگری تکرار می‌شوند، با همان واژه‌ها، همان تصویر آرمانی و همان امیدهایی که دوره‌های قبل هم کمابیش بدون تحقق مانده‌اند. شعارهایی چون «شهر بدون ترافیک»، «شهری پاک، مردم شاد» و «بازگرداندن آرامش به شهر»، آن‌قدر در اذهان عمومی تکرار شده‌اند که دیگر کمتر شنونده‌ای آن‌ها را باور می‌کند.

تحلیل رفتار انتخاباتی نامزدهای شورا نشان می‌دهد در نبود نظام حزبی منسجم و نقشه‌ روشن برای برنامه‌ریزی شهری، بسیاری از کاندیداها به شعارهایی امن و ساده پناه می‌برند؛ جملاتی که نه نیاز به تخصص دارند و نه الزام به پیگیری پس از انتخابات.

در واقع، وعده‌های تکراری را می‌توان محصول ضعف برنامه‌نویسی شهری دانست. زمانی که نامزدها چشم‌انداز مشخصی از نحوه‌ی تأثیرگذاری در بدنه‌ شهرداری ندارند، راهی جز تکرار شعارهای کلی مثل «مبارزه با فساد»، «توسعه حمل‌ و نقل عمومی» یا «گسترش فضای سبز» نمی‌ماند.

شهروندان به روشنی از احساس تکرار و بی‌عملی سخن می‌گویند. بسیاری می‌گویند: «هر دوره همان حرف‌ها زده می‌شود، فقط چهره‌ها عوض می‌شوند.»

این معضل زمانی برجسته‌تر می‌شود که شوراها، پس از انتخاب، عملاً درگیر چانه‌زنی‌های داخلی، تصمیم‌های سیاسی و اختلاف بر سر بودجه می‌شوند و برنامه‌های تبلیغاتی فراموش می‌گردد.

کارشناسان مدیریت شهری معتقدند بخشی از مشکل، ساختار حقوقی و اقتصادی شوراهاست؛ شوراها در عمل ابزار اجرایی محدودی دارند و بیشتر در نقش ناظر یا تصویب‌کننده‌ی بودجه عمل می‌کنند، در حالی که شعارها عمدتاً اجرایی هستند، این فاصله «نوعی خلأ اعتماد» ایجاد کرده است؛ تکرار شعارهای بی‌پایه، پیام ضمنی از بی‌توجهی به خواست واقعی مردم دارد و موجب سرخوردگی در مشارکت مدنی می‌شود.

انتخابات پیش‌ِ رو فرصتی است برای تجدید ساختار گفتار سیاسی در سطح محلی. اگر نامزدها به جای شعارهای زیبا، برنامه‌های قابل ارزیابی، جدول زمان‌بندی، و پیشنهادهای اجرایی ارائه دهند، شاید بتوانند این چرخه تکرار را بشکنند در غیر این صورت، جامعه دوباره شاهد همان پوسترها، همان کلمات و همان وعده‌هایی خواهد بود که سال‌هاست در فضای شهری تکرار می‌شوند بی‌آنکه تغییری در واقعیت زندگی شهروندان ایجاد کنند.

بازسازی اعتماد عمومی، نه با شعارهای پررنگ بلکه با صداقت در گفتار و عمل ممکن است. انتخابات شوراهای شهر، اگر قرار است معنا پیدا کند، باید از مرحله‌ «تکرار وعده‌ها» به مرحله‌ «تحقق برنامه‌ها» برسد؛ و این، نخستین آزمون نامزدهایی است که خود را نماینده مردم محلات می‌دانند