عدالت رهاشده؛ نیروهای فراموش‌شده در صنعت نفت و گاز ایران

جمعی از نیروهای قرارداد موقت صنعت نفت و گاز ایران در نامه‌ای سرگشاده به وزیر نفت، با اشاره به سال‌ها خدمت، تخصص و تعهد این نیروها، خواستار تعریف مسیر روشن و قانونی برای تعیین تکلیف وضعیت استخدامی و رفع تبعیض‌های ساختاری شدند.

به گزارش آوای جنوب، متن نامه کارگران و کارکنان قرارداد موقت بشرح زیر می باشد:

جناب آقای محسن پاک‌نژاد
وزیر محترم نفت جمهوری اسلامی ایران

با سلام و احترام

کارگران و کارکنان قرارداد موقت، سال‌هاست یکی از ستون‌های اصلی صنعت نفت و گاز کشور را تشکیل می‌دهند؛ نیروهایی که با تجربه، تخصص، تعهد و سال‌ها خدمت، در سخت‌ترین شرایط صنعتی و عملیاتی کشور حضور داشته‌اند، اما همچنان با تبعیض‌های ساختاری و محدودیت‌های سازمانی مواجه‌اند.

این نیروها در کنار کارکنان رسمی و سایر گروه‌های استخدامی، در تولید، نگهداشت و استمرار فعالیت صنعت نفت و گاز کشور نقش داشته‌اند؛ اما با وجود سال‌ها سابقه خدمت، همچنان از امنیت شغلی، فرصت‌های برابر رشد و بسیاری از ظرفیت‌های سازمانی محروم هستند.

پرسش اصلی نیروهای قرارداد موقت

پرسش اساسی اینجاست که چرا در سال‌های گذشته، برای تعیین تکلیف و ساماندهی وضعیت استخدامی هزاران نیروی غیررسمی در صنعت نفت و گاز، در مقاطع مختلف از ظرفیت‌های قانونی و سازوکارهای موجود استفاده شده و بسیاری از این نیروها توانسته‌اند مسیر خود را از وضعیت غیررسمی به موقعیت‌های استخدامی باثبات‌تر طی کنند، اما امروز برای نیروهای قرارداد موقت، که بخش قابل توجهی از آنان سال‌ها سابقه خدمت، تحصیلات مرتبط، تجربه تخصصی و شناخت عمیق از صنعت نفت دارند، چنین مسیری عملاً دشوار یا مسدود تلقی می‌شود؟

چرا همان تجربه‌ها و ظرفیت‌های قانونی که در گذشته برای حل مسائل نیروی انسانی مورد استفاده قرار گرفته‌اند، با رویکردی عادلانه و متناسب با شرایط امروز، برای تعیین تکلیف نیروهای قرارداد موقت نیز مورد بررسی و بهره‌برداری قرار نمی‌گیرند؟

آیا سزاوار نیست برای این گروه از کارکنان نیز یک مسیر روشن، قانونی، شفاف و قابل پیش‌بینی برای ساماندهی وضعیت استخدامی تعریف شود؟

سرمایه‌ای که نباید نادیده گرفته شود

چرا مدیران و تصمیم‌گیران صنعت نفت، به جای استفاده حداکثری از سرمایه انسانی موجود ــ نیروهایی که سال‌ها تجربه، دانش تخصصی و شناخت عمیق از محیط صنعت نفت دارند ــ حاضرند هزینه‌های سنگین آموزش و تجربه‌اندوزی نیروهای تازه‌استخدام را بپذیرند، اما از سپردن مسئولیت‌ها و فرصت‌های تخصصی و مدیریتی به نیروهای باتجربه قرارداد موقت خودداری می‌شود؟

نیرویی که سال‌ها در یک مجموعه خدمت کرده، با فرایندهای سازمانی، محیط عملیاتی، الزامات فنی و اداری و فرهنگ سازمانی آشناست، سرمایه‌ای است که نمی‌توان ارزش آن را صرفاً در قالب نوع قرارداد استخدامی تعریف کرد.

اگر تخصص، تجربه و توانمندی یک نیروی غیررسمی برای انجام وظایف سازمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد، چرا همین نیرو نباید متناسب با شایستگی، تجربه و توانایی خود از فرصت رشد و تصدی مسئولیت برخوردار شود؟

چرا عنوان «موقت» باید به عاملی برای محدود کردن مسیر پیشرفت شغلی یک نیروی متخصص تبدیل شود؟

واقعیت تلخ نیروهای قرارداد موقت

نخست؛ فرصت رشد و اعتماد سازمانی

بسیاری از نیروهای قرارداد موقت، با وجود سال‌ها تجربه، تحصیلات دانشگاهی و تخصص مرتبط، از فرصت تصدی برخی مسئولیت‌های سازمانی و تخصصی محروم‌اند؛ گویی نوع قرارداد، پیش از شایستگی و تجربه فرد، معیار اصلی ارزیابی قرار گرفته است.

دوم؛ نادیده گرفتن سرمایه دانشی و تجربی

در مواردی، از ظرفیت این نیروها در کارگروه‌های تخصصی، مشاوره‌ها و فرایندهای تصمیم‌سازی به اندازه ظرفیت واقعی آنان استفاده نمی‌شود.

نادیده گرفتن دانش و تجربه نیروهای باسابقه، در حقیقت نادیده گرفتن بخشی از سرمایه انسانی صنعت نفت است.

سوم؛ حذف از فرایندهای تصمیم‌گیری

تصمیم‌هایی که مستقیماً بر آینده شغلی، معیشت و امنیت کاری نیروهای غیررسمی تأثیر می‌گذارد، اغلب بدون حضور مؤثر نمایندگان این کارکنان یا شنیدن دیدگاه‌های آنان اتخاذ می‌شود.

چگونه می‌توان درباره آینده شغلی یک گروه بزرگ از کارکنان تصمیم گرفت، اما صدای آنان را در فرایند تصمیم‌سازی نشنید؟

چهارم؛ تفاوت در حقوق، مزایا و خدمات رفاهی

در مواردی، نیروهایی که در محیط مشابه و با مسئولیت و شرایط کاری مشابه فعالیت می‌کنند، از حقوق، مزایا و خدمات رفاهی متفاوتی برخوردارند.

تفاوت در نوع قرارداد، نباید به ابزاری برای نادیده گرفتن کرامت، تجربه و ارزش واقعی نیروی انسانی تبدیل شود.

انتظار از وزیر نفت

جناب آقای وزیر نفت؛

شاید برخی تصمیم‌گیران در سطوح مختلف، به دلیل فاصله با محیط‌های سخت صنعتی و عملیاتی، درک کاملی از شرایط کاری کارکنان صنعت نفت نداشته باشند.

اما از جنابعالی که سابقه حضور و فعالیت در بدنه صنعت نفت را داشته‌اید، انتظار می‌رود صدای این بخش از نیروی انسانی را بشنوید و حمایت از نیروهای غیررسمی را از سطح وعده و بیان کلی، به برنامه، تصمیم و اقدام عملی تبدیل کنید.

نیروهای قرارداد موقت بیش از هر چیز به این نیاز دارند که بدانند آینده شغلی آنان در صنعت نفت چگونه تعریف شده است.

آنان نمی‌خواهند سال‌ها خدمت کنند، تجربه بیندوزند، مسئولیت بپذیرند و در نهایت همچنان با عنوان «موقت» از بسیاری از فرصت‌های شغلی و سازمانی محروم بمانند.

مسئله فقط امروز نیست؛ آینده صنعت نفت است

تداوم این وضعیت، علاوه بر فرسودگی انگیزشی نیروهای باسابقه، می‌تواند زمینه خروج بخشی از نیروهای متخصص و باتجربه از صنعت نفت و جذب آنان در بخش خصوصی و سایر مجموعه‌ها را فراهم کند.

صنعت نفت فقط به تجهیزات، تأسیسات و سرمایه مالی وابسته نیست؛ دانش، تجربه و نیروی انسانی متخصص، مهم‌ترین سرمایه آن است.

از دست دادن نیروی انسانی باتجربه، به معنای از دست دادن سال‌ها تجربه‌ای است که با صرف هزینه و زمان فراوان به دست آمده است.

یک مطالبه روشن

انتظار می‌رود وزارت نفت با بازنگری در سیاست‌های منابع انسانی و با رعایت قوانین و مقررات، برای نیروهای قرارداد موقت:

– مسیر روشن و قانونی برای تعیین تکلیف وضعیت استخدامی تعریف کند؛
– از ظرفیت و تجربه نیروهای باسابقه در مسئولیت‌های تخصصی و سازمانی استفاده کند؛
– امکان مشارکت آنان در کارگروه‌ها و فرایندهای تصمیم‌سازی را فراهم کند؛
– فرصت رشد شغلی را بر اساس تخصص، تجربه، شایستگی و عملکرد قرار دهد؛
– و نسبت به کاهش تبعیض‌های غیرضروری در حقوق، مزایا و خدمات رفاهی اقدام کند.

جناب آقای وزیر؛

نیروهای قرارداد موقت امتیاز ویژه نمی‌خواهند؛
آنان عدالت، اعتماد، فرصت رشد، مشارکت واقعی و برخورداری عادلانه از حقوق و مزایا می‌خواهند.

امروز مسئله نیروهای قرارداد موقت صرفاً یک مطالبه صنفی نیست؛ مسئله، حفظ سرمایه انسانی، تجربه و آینده صنعت نفت ایران است.

امید است جنابعالی با اتخاذ تصمیمی قانونی، شفاف و عدالت‌محور، گامی ماندگار برای تعیین تکلیف و احقاق حقوق نیروهای قرارداد موقت بردارید و نامی ماندگار در میان هزاران نیروی غیررسمی صنعت نفت از خود بر جای بگذارید.

از طرف جمعی از نیروهای قرارداد موقت صنعت نفت و گاز ایران