راهکار تازه برای بحران مسکن کارگران؛ واگذاری زمین ۵۰ متری به‌جای حق مسکن ناچیز؟

در شرایطی که افزایش دستمزد به‌دلیل ملاحظات تورمی با محدودیت روبه‌روست و حق مسکن کارگران پاسخگوی هزینه‌های واقعی اجاره نیست، فعالان کارگری پیشنهاد تازه‌ای را مطرح کرده‌اند: واگذاری قطعه زمین ۵۰ متری به هر کارگر به‌عنوان راهکاری پایدار برای حل بحران مسکن.

آوای جنوب، تأمین مسکن همچنان یکی از اصلی‌ترین مطالبات جامعه کارگری است؛ مطالبه‌ای که با افزایش مستمر قیمت مسکن و اجاره‌بها، بیش از گذشته به دغدغه‌ای جدی برای کارگران تبدیل شده است. به گفته کارشناسان، امروز بخش قابل‌توجهی از دریافتی کارگران صرف هزینه‌های مسکن می‌شود؛ موضوعی که عملاً اثر افزایش‌های محدود دستمزدی را خنثی کرده است.

بر همین اساس، فعالان کارگری با اشاره به ناکارآمدی مبلغ فعلی حق مسکن، پیشنهاد کرده‌اند به‌جای پرداخت کمک‌هزینه‌ای که تناسبی با واقعیت بازار ندارد، به هر کارگر یک قطعه زمین ۵۰ متری اختصاص داده شود تا از طریق ساخت انفرادی یا تعاونی‌های مسکن، زمینه خانه‌دار شدن آنان فراهم شود.

این پیشنهاد در حالی مطرح می‌شود که دولت‌های مختلف در سال‌های گذشته طرح‌هایی نظیر مسکن مهر، مسکن اجتماعی و مسکن کارگری را اجرا کرده‌اند، اما به‌گفته کارشناسان، تمرکز بر تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و نبود برنامه‌ریزی ساختاری موجب شده مشکل مسکن کارگران به‌طور ریشه‌ای حل نشود.

در همین حال، دولت چهاردهم با آغاز عملیات ساخت ۹۴ هزار واحد مسکن کارگری در هفت استان کشور و اختصاص بیش از ۲۹۰۰ هکتار زمین، گام‌هایی عملی برای پاسخ به این مطالبه برداشته است. این پروژه‌ها با مشارکت صنایع و کارفرمایان و تأمین زمین از سوی وزارت راه و شهرسازی اجرا می‌شوند.

محسن باقری، عضو کانون هماهنگی شورای عالی کار استان تهران، با انتقاد از ثابت ماندن حق مسکن کارگران در رقم ۹۰۰ هزار تومان طی دو سال گذشته، می‌گوید: این مبلغ با توجه به نرخ تورم و رشد اجاره‌بها عملاً تأثیری در تأمین مسکن کارگران ندارد و حدود ۵۰ درصد دریافتی آنان صرف هزینه‌های مسکن می‌شود.

وی تأکید می‌کند: با توجه به محدودیت دولت در افزایش دستمزدها، واگذاری زمین‌های مازاد اطراف شهرک‌های صنعتی به کارگران می‌تواند بدون ایجاد فشار تورمی، بخشی از مشکل مسکن را برطرف کند. به گفته او، بهترین راهکار این است که به کارگران مجرد زمین ۵۰ متری و به خانوارهای پرجمعیت قطعات بزرگ‌تر واگذار شود تا از طریق تعاونی‌ها اقدام به ساخت مسکن کنند.

کارشناسان معتقدند استفاده از ظرفیت تعاونی‌های مسکن کارگری، کم‌هزینه‌ترین و سریع‌ترین مسیر برای خانه‌دار شدن کارگران است؛ مسیری که علاوه بر کاهش دغدغه معیشتی، موجب افزایش رضایت شغلی، بهره‌وری و ماندگاری نیروی انسانی در واحدهای تولیدی می‌شود.