آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب؛ از کنترل کیفیت تا ثبت خدمات دانش‌بنیان

متخصصان آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب با توسعه دو روش تخصصی و بازطراحی بخشی از فرآیندهای آزمایشگاهی، موفق شدند محدودیت‌های موجود در انجام برخی آزمون‌ها را برطرف کرده و دو خدمت فناورانه را توسعه دهند. این خدمات پس از ارزیابی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، در سطح «نوآور» تأیید شدند.

به گزارش آوای جنوب، یکی از این خدمات، توسعه روشی برای اندازه‌گیری سریع و هم‌زمان عناصر است. در این روش با اصلاح فرآیند آماده‌سازی نمونه، مرحله‌ای که پیش از این حدود ۲۴ ساعت زمان نیاز داشت، حذف شده و نمونه بدون نیاز به خاکسترگیری و ذوب، مستقیماً به دستگاه تزریق می‌شود. این تغییر، امکان انجام سریع‌تر آزمون و افزایش بهره‌وری فرآیند اندازه‌گیری را فراهم کرده است.

توسعه روش آزمون کروماتوگرافی گازی PONA

خدمت دوم به توسعه روش آزمون کروماتوگرافی گازی PONA برای نمونه‌های گاز-مایع حاوی ترکیبات سنگین‌تر از هگزان مربوط می‌شود.

متخصصان آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب با ایجاد تغییرات در زیرسیستم دریافت، همگن‌سازی و تزریق نمونه، قابلیت انجام آزمون روی نمونه‌هایی را ایجاد کردند که در روش معمول، به دلیل محدودیت دستگاه در پذیرش نمونه‌های گازی سنگین‌تر، امکان بررسی آنها وجود نداشت.

تأیید در حوزه فناوری «ماشین‌آلات و تجهیزات پیشرفته»

این دو خدمت پس از طی فرآیند طراحی، توسعه، مستندسازی، ارزیابی و صحه‌گذاری و بر اساس ظرفیت‌های فنی موجود در آزمایشگاه، در حوزه فناوری «ماشین‌آلات و تجهیزات پیشرفته» به‌عنوان خدمات نوآور تأیید شدند.

این خدمات شامل «آزمون سریع اندازه‌گیری هم‌زمان عناصر با روش توسعه‌یافته، بدون خاکسترگیری و ذوب» و «آزمون کروماتوگرافی گازی PONA برای نمونه‌های گاز-مایع حاوی ترکیبات سنگین‌تر از هگزان، با زیرسیستم توسعه‌یافته دریافت، همگن‌سازی و تزریق نمونه» است.

فرآیند توسعه با تکیه بر توان تخصصی داخلی

توسعه این خدمات از ابتدای سال ۱۴۰۵ و در چارچوب اهداف فناورانه شرکت آغاز شد و با تکیه بر توان تخصصی موجود در آزمایشگاه پیش رفت.

این فرآیند با مسئولیت فنی دکتر مریم خسروی، سرپرستی مهندس مرتضی مهدی‌زاده و هدایت مهندس زینب محمدخانی، مدیر کنترل کیفیت، انجام شد و پس از تکمیل مستندات فنی و طی مراحل ارزیابی، دو خدمت آزمایشگاهی در سطح «نوآور» مورد تأیید قرار گرفتند.

ظرفیت تبدیل دانش تخصصی به راهکارهای فناورانه

این دستاورد نشان می‌دهد آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب علاوه بر نقش خود در کنترل کیفیت مواد اولیه و محصولات، ظرفیت تبدیل تجربه عملیاتی و دانش تخصصی به راهکارهای فناورانه متناسب با نیاز صنعت را نیز توسعه داده است؛ ظرفیتی که می‌تواند زمینه ارائه خدمات تخصصی جدید و پشتیبانی مؤثرتر از فرآیندهای پالایشی را فراهم کند.

تاریخچه و اعتبار آزمایشگاه آفتاب

گفتنی است، آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب از سال ۱۳۹۲ با هدف کنترل کیفیت مواد اولیه و محصولات خطوط تولید و بر مبنای الزامات استانداردهای ملی و بین‌المللی فعالیت خود را آغاز کرد. این آزمایشگاه در سال ۱۳۹۵، پس از تکمیل دامنه فعالیت در حوزه فرآورده‌های قیری، موفق به دریافت گواهینامه تأیید صلاحیت استاندارد ISO/IEC ۱۷۰۲۵ از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران شد.

عضو شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی کشور

آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب در حال حاضر عضو شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی کشور و آزمایشگاه همکار سازمان ملی استاندارد استان هرمزگان است.

این مجموعه با برخورداری از چهار مرکز آزمایشگاهی تخصصی، امکان انجام طیف گسترده‌ای از آزمون‌ها را برای فرآورده‌های هیدروکربنی، از نفت خام و میعانات گازی تا فرآورده‌های سنگین پالایشگاهی از جمله وکس، روغن‌های نفتی، نفت کوره و قیر فراهم کرده است.

موقعیت استراتژیک و فعالیت ۲۴ ساعته

فعالیت ۲۴ ساعته، بهره‌گیری از نیروی انسانی متخصص، تجهیزات پیشرفته و استقرار استاندارد ISO/IEC ۱۷۰۲۵، در کنار موقعیت استراتژیک پالایشگاه، این ظرفیت را برای آزمایشگاه آفتاب ایجاد کرده است تا خدمات تخصصی خود را به مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها، مجموعه‌های بازرگانی، واحدهای تولیدی و شرکت‌های بازرسی ارائه کند.

گامی در مسیر توسعه خدمات فناورانه

تأیید این دو خدمت در سطح «نوآور»، گامی در مسیر تبدیل دانش تخصصی و تجربه عملیاتی آزمایشگاه پالایش نفت آفتاب به راهکارهای فناورانه است؛ مسیری که می‌تواند با توسعه روش‌های تخصصی متناسب با نیاز صنعت، به گسترش دامنه خدمات و ایجاد ظرفیت‌های جدید فناورانه در این مجموعه منجر شود.