کارکنان اقماری نفت زیر فشار سقف حقوق؛ دو راهی مهم وزارت نفت

کار اقماری در سکوها و جزایر نفتی فقط یک نوبت‌کاری معمولی نیست؛ دوری طولانی از خانواده، شیفت‌های طولانی و شبانه، ریسک‌های عملیاتی، شرایط سخت دریایی و اقلیمی و کار با مواد خطرناک، بخشی از واقعیت زندگی کارکنان این مناطق است. اکنون با افزایش محدودیت‌های ناشی از سقف حقوق، نگرانی درباره کاهش انگیزه نیروهای متخصص و افزایش درخواست‌های انتقال از مناطق عملیاتی به ستاد بیشتر شده است.

به گزارش آوای جنوب، کار اقماری در جزایر و به‌ویژه سکوهای نفتی، تفاوت زیادی با یک نوبت‌کاری معمولی دارد. کارکنان این مناطق علاوه بر ساعت‌های کاری طولانی و شیفت‌های شبانه، با دوری طولانی‌مدت از خانواده، زندگی در محیط‌های ایزوله، شرایط سخت اقلیمی و دریایی و ریسک‌های عملیاتی مواجه هستند.

کار با سیالات، گازها و مواد سمی و خطرناک نیز بخش دیگری از شرایط کاری کارکنان مناطق عملیاتی صنعت نفت است؛ شرایطی که می‌تواند بر خواب، خستگی، سلامت جسمی و روانی، ایمنی، روابط خانوادگی و کیفیت زندگی کارکنان اثرگذار باشد.

به همین دلیل، طی سال‌های گذشته مزایایی برای کارکنان اقماری در نظر گرفته شد تا بخشی از دشواری‌های این نوع کار جبران شود و در عین حال، انگیزه لازم برای ماندگاری نیروهای متخصص در مناطق عملیاتی حفظ شود.

تجربه دهه ۷۰؛ مزایا برای جلوگیری از خروج نیروهای متخصص

در دهه ۷۰ شمسی و همزمان با افزایش درخواست انتقال کارکنان از طرح‌های اقماری به ستاد یا سایر شرکت‌ها، وزارت نفت با انجام مطالعات کارشناسی به این جمع‌بندی رسید که مزایای کار اقماری باید تقویت شود تا خروج نیروهای متخصص از مناطق عملیاتی کاهش پیدا کند.

هدف این سیاست، ایجاد تفاوت معنادار میان دریافتی کارکنان اقماری و کارکنانی با شرایط مشابه در شهرها و در نتیجه حفظ نیروهای باتجربه در محیط‌های عملیاتی بود.

بر اساس این روایت، این سیاست در سال‌های بعد نیز آثار خود را نشان داد و تا اواسط دهه ۹۰، روند درخواست انتقال و مهاجرت نیروهای متخصص از مناطق عملیاتی کاهش یافت.

سقف حقوق، معادله مناطق عملیاتی را تغییر داد

با اجرای سقف حقوق، شرایط به‌تدریج تغییر کرد و محدود شدن دریافتی کارکنان اقماری، جذابیت اقتصادی فعالیت در مناطق عملیاتی را کاهش داد.

در سال‌های اخیر، افزایش درخواست نیروهای باتجربه و متخصص برای انتقال از مناطق عملیاتی به ستاد یا سایر بخش‌ها، نشانه‌ای از همین تغییر شرایط عنوان می‌شود؛ موضوعی که اکنون حفظ و نگهداشت نیروی انسانی متخصص را به یکی از چالش‌های مناطق عملیاتی صنعت نفت تبدیل کرده است.

تأخیر در تعیین سقف حقوق؛ کاهش قدرت خرید کارکنان

یکی دیگر از مشکلات مطرح‌شده، زمان تصمیم‌گیری درباره سقف حقوق کارکنان مناطق عملیاتی است.

بر اساس این دیدگاه، در ابتدای سال معمولاً سقف حقوق کارکنان ستادی سریع‌تر مشخص می‌شود، اما تصمیم‌گیری درباره افزایش سقف حقوق کارکنان مناطق عملیاتی با تأخیر انجام می‌گیرد.

این فاصله زمانی در شرایط تورمی، موجب کاهش بخشی از قدرت خرید کارکنان می‌شود و حتی اگر افزایش سقف در ماه‌های بعد اعمال شود، اثر واقعی آن بر دریافتی کارکنان در بخش پایانی سال کمتر از حالتی خواهد بود که تصمیم از ابتدای سال اجرا می‌شد.

پیشنهاد: مزایای کار اقماری از سقف حقوق خارج شود

یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده برای حل این مشکل، خارج کردن مزایای مرتبط با شرایط خاص کار اقماری و مناطق عملیاتی از سقف حقوق است.

بر اساس این پیشنهاد، با افزایش سقف عمومی حقوق در ابتدای هر سال، مزایای خاص کارکنان اقماری نیز متناسب با آن افزایش پیدا می‌کند و دیگر نیازی به طی فرآیندهای طولانی، مکاتبات متعدد و دریافت مجوزهای جداگانه نخواهد بود.

طرفداران این ایده معتقدند چنین تغییری می‌تواند بخشی از فاصله ایجادشده میان شرایط دریافتی کارکنان مناطق عملیاتی و ستاد را کاهش دهد.

یک تصمیم برای حفظ نیروی متخصص نفت

خروج مزایای شرایط خاص کار اقماری از سقف حقوق، در صورت بررسی و تصویب، می‌تواند علاوه بر جبران بخشی از دشواری‌های این نوع کار، در حفظ نیروهای متخصص، کاهش درخواست‌های انتقال، جلوگیری از مهاجرت نیروی انسانی و افزایش انگیزه کارکنان برای ادامه فعالیت در مناطق عملیاتی مؤثر باشد.

مناطق عملیاتی، به‌ویژه سکوها و تأسیسات دریایی، به نیروی انسانی باتجربه و متخصص وابستگی زیادی دارند و هرگونه کاهش جذابیت شغلی این مناطق می‌تواند در بلندمدت، مسئله نگهداشت نیروی انسانی را جدی‌تر کند.