وقتی تولید باید ادامه پیدا می‌کرد؛ صنعت نفت ایستاده در خط مقدم جنگ

جنگ که آغاز می‌شود، بسیاری از فعالیت‌ها متوقف می‌شوند؛ اما در صنعت نفت، توقف همیشه یک گزینه نیست. چاه‌ها همچنان باید تولید کنند، تأسیسات باید پایدار بمانند، فرآیند انتقال و فرآورش باید ادامه پیدا کند و صادرات نباید از حرکت بایستد. در چنین شرایطی «پای کار بودن» دیگر یک تعبیر اداری نیست؛ یک ضرورت ملی است.

به گزارش آوای جنوب، در روزهایی که تهدیدها متوجه زیرساخت‌های حیاتی کشور بود و خطر حمله و ترور، مدیران و نیروهای عملیاتی صنعت نفت را نیز تهدید می‌کرد، هیئت‌مدیره شرکت ملی نفت ایران در ستاد کشور ماند و مدیریت تولید و صادرات را دنبال کرد. تصمیم‌ها باید در شرایطی گرفته می‌شد که هر لحظه احتمال تغییر وضعیت وجود داشت و کوچک‌ترین اختلال در زنجیره تولید و صادرات می‌توانست پیامدهایی فراتر از یک مجموعه صنعتی داشته باشد؛ اما صنعت نفت، خود را از میدان کنار نکشید.

در ستاد، مدیریت جریان داشت و در میدان، عملیات ادامه پیدا کرد. نیروهای عملیاتی در کنار چاه‌ها، تأسیسات تولید، واحدهای فرآورشی، پایانه‌ها و مراکز صادراتی مستقر ماندند تا چرخ تولید و صادرات از حرکت نایستد. فاصله میان اتاق‌های تصمیم‌گیری و تأسیسات عملیاتی، در روزهای جنگ معنای دیگری پیدا کرده بود؛ تصمیم‌ها باید سریع گرفته می‌شد و بلافاصله در میدان به اجرا درمی‌آمد.

آنچه در این میان اهمیت داشت، فقط حفظ چند عدد در جدول تولید یا صادرات نبود. نفت در اقتصاد ایران نقشی فراتر از یک صنعت دارد. استمرار تولید نفت و گاز، تداوم صادرات و حفظ جریان درآمدهای ارزی کشور، بخشی از تاب‌آوری اقتصادی در شرایط بحران است. از همین رو، حفاظت از تأسیسات و استمرار فعالیت صنعت نفت، در عمل بخشی از دفاع از ثبات اقتصادی کشور محسوب می‌شد.

در این شرایط، نیروهای صنعت نفت با وجود تهدیدهای مکرر، خطر حمله به تأسیسات و نگرانی‌های امنیتی، در محل مأموریت خود باقی ماندند. پای لانچرهای تولید و صادرات، جایی که استمرار فعالیت مستقیماً با امنیت انرژی و اقتصاد کشور گره خورده بود، نیروهای عملیاتی حضور داشتند و وظیفه خود را دنبال کردند.

این حضور، صرفاً حضور فیزیکی نبود؛ مسئولیت‌پذیری در شرایطی بود که امکان انتخاب میان «کار کردن» و «در امان ماندن» همیشه وجود نداشت. بسیاری از کارکنان می‌دانستند که فعالیت در تأسیسات نفت و گاز در شرایط جنگی با روزهای عادی تفاوت دارد، اما اهمیت مأموریت، آنها را در خط مقدم تولید نگه داشت.

در سطح مدیریتی نیز همین رویکرد دنبال شد. هیئت‌مدیره شرکت ملی نفت ایران با حضور در ستاد و پیگیری مستمر وضعیت تولید، عملیات و صادرات، تلاش کرد تصمیم‌گیری‌ها متوقف نشود و زنجیره مدیریت صنعت در شرایط بحرانی پابرجا بماند. مدیریت در جنگ فقط به معنای اداره شرایط موجود نبود؛ به معنای پیش‌بینی سناریوها، حفظ آمادگی و تصمیم‌گیری برای لحظه‌ای بود که ممکن بود یک تأسیسات یا مسیر عملیاتی با تهدید تازه‌ای روبه‌رو شود.

صنعت نفت در آن روزها با یک آزمون جدی مواجه بود؛ آیا می‌توان در شرایط ناامن، تولید را حفظ کرد؟ آیا می‌توان صادرات را ادامه داد؟ و آیا می‌توان بدون ایجاد وقفه در زنجیره انرژی کشور، از تأسیسات حیاتی حفاظت کرد؟

پاسخ این آزمون را باید در مجموعه‌ای از اقدام‌ها و حضورها جست‌وجو کرد؛ از مدیرانی که در ستاد کشور ماندند و تصمیم گرفتند، تا کارکنانی که در تأسیسات عملیاتی ایستادند و اجرا کردند. این زنجیره اگر در هر نقطه متوقف می‌شد، ادامه فعالیت صنعت نفت با دشواری جدی مواجه می‌شد.

حالا که از عملکرد دولت چهاردهم سخن می‌گوییم، بخشی از این کارنامه را باید در روزهایی دید که شرایط عادی نبود. کارنامه صنعت نفت فقط در افزایش تولید، توسعه میدان‌ها، اجرای پروژه‌ها یا رشد صادرات خلاصه نمی‌شود؛ یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن، توانایی حفظ جریان تولید و صادرات در سخت‌ترین شرایط و عبور از یک آزمون واقعی بحران است.

جنگ، برای صنعت نفت فقط یک تهدید امنیتی نبود؛ آزمونی برای تاب‌آوری سازمانی، سرعت تصمیم‌گیری، آمادگی عملیاتی و مسئولیت‌پذیری انسانی بود و در این آزمون، نفتی‌ها نشان دادند که خط تولید را نمی‌توان با نخستین صدای تهدید متوقف کرد.

در نهایت، شاید مهم‌ترین تصویر آن روزها نه در آمارها، بلکه در صحنه‌ای خلاصه شود که مدیر در ستاد تصمیم می‌گرفت، نیروی عملیاتی در میدان اجرا می‌کرد و تأسیسات، با وجود همه تهدیدها، به کار خود ادامه می‌داد.

در روزهایی که جنگ می‌خواست زندگی و اقتصاد را متوقف کند، صنعت نفت ایستاد تا جریان تولید و صادرات متوقف نشود و این، یکی از روشن‌ترین روایت‌های «پای کار ایران بودن» در کارنامه دولت چهاردهم است.