تشکر ترامپ از سران ایران؛ عملیات فریب یا عقب نشینی؟

رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی از رهبران ایران بابت موضوع ادعایی توقف اعدام‌ها در ایران تشکر کرده است.

وقتی از ترامپ پرسیده شد که برخی کشور‌های عربی از او خواسته‌اند که حمله نظامی به ایران انجام ندهد گفته است هیچ کس نمی‌تواند نظر او را عوض کند.

آوای جنوب، «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا در یک پیام در تروث‌سوشال از سران ایران تشکر کرد و نوشت: من به شدت به این واقعیت احترام می‌گذارم که تمامی اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده که قرار بود روز گذشته انجام شوند (بالغ بر ۸۰۰ مورد) توسط سران ایران لغو شده است. متشکرم.

به گزارش بی بی سی، ترامپ روز جمعه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا مقامات عربی او را از حمله احتمالی علیه ایران منصرف کردند، با تکذیب این مسئله گفت که هیچ کس نمی‌تواند نظر او را عوض کند و خود به تنهایی این تصمیم را گرفته است.

البته وی همچنین گفته که توقف اعدام‌ها در تصمیمش در خصوص ایران تاثیرگذار بوده است.

همچنین به نوشته پایگاه خبری «anews» ترامپ مدعی شده که هرگونه اقدامی در رابطه با ایران براساس ارزیابی شخصی خودش از منافع آمریکایی حاصل خواهد شد.

در این زمینه، شبکه سی ان ان به نقل از یک منبع دیپلماتیک در خلیج فارس گزارش داده بود که قطر، عمان، عربستان سعودی و مصر از ایالات متحده خواسته‌اند که از حمله به ایران خودداری کند و نسبت به خطرات امنیتی و اقتصادی که می‌تواند هم بر آمریکا و هم بر منطقه تأثیر بگذارد، هشدار دادند.

این رسانه آمریکایی به نقل از این مقام افزوده بود، «شنیدن این پیام از سوی متحدان منطقه‌ای، به‌ویژه شرکای کلیدی خلیج فارس که در کانون دستورکار سیاست خارجی دونالد ترامپ قرار دارند، برای واشنگتن اهمیت زیادی دارد.»

سی ان ان در ادامه گزارش خود گفته بود، این چهار کشور همچنین هشدار دادند که هرگونه حمله به تاسیسات آمریکایی در خلیج فارس عواقب جدی برای روابط ایران با کشور‌های سراسر منطقه خواهد داشت.

این رسانه آمریکایی به نقل از این مقام ادامه داد، «این مذاکرات بر کاهش تنش در لفاظی‌های عمومی و اجتناب از اقدام نظامی که می‌تواند بی‌ثباتی منطقه‌ای گسترده‌تری را ایجاد کند، متمرکز بوده است.»

به گفته این مقام، این تلاش‌های دیپلماتیک منجر به کاهش تنش در اوضاع شده است. قطر، متحد کلیدی واشنگتن، پیش از این به عنوان میانجی برای ایالات متحده در غزه و سایر درگیری‌ها عمل کرده است.

باید توجه داشت که ترامپ بعد از آغاز اعتراضات در بازار تهران در پیامی در تروث‌سوشال مدعی شده بود چنانچه ایران «معترضان را بکشد» پاسخ دردناکی دریافت خواهد کرد.

با وجود این، ترامپ در خلال اغتشاشات دیدگاه خود درباره ایران را تعدیل کرده بود.

او در یک عقب نشینی از مواضع اولیه خود گفته بود: «من نشنیده‌ام که ایران قصد اعدام معترضان را داشته باشد، اما اگر این اتفاق بیفتد، ما اقدام بسیار شدیدی انجام خواهیم داد. من دوست دارم دموکراسی را در ایران ببینم، اما نمی‌خواهم شاهد کشته شدن مردم باشم و می‌خواهم که آنها از آزادی نسبی برخوردار باشند.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین مدعی شده بود: به نظر من ایران در واکنش به اعتراضات خیلی بد عمل کرده، اما این هنوز تأیید نشده است. مردم در ایران در جهنم زندگی می‌کنند و ما می‌خواهیم کشتار مردم در آنجا متوقف شود.

بعد از این چرخش، دونالد ترامپ در سخنانی دیگری نیز گفته است، مطابق با اطلاعاتی که دریافت کرده «کشتار‌ها در ایران» پایان یافته‌اند.

ترامپ دو روز قبل از جنگ ۱۲ روزه هم سیگنال مبهم و غلط‌اندازی درباره مذاکره با تهران ارسال کرده بود.

در آن زمان او در حالی که از قبل هماهنگی‌های لازم را با اسرائیل برای انجام حملات نظامی در ایران انجام داده بود در یک نشست خبری گفت که ظرف دو هفته آینده درباره ایران تصمیم خواهد گرفت.

روزنامه واشنگتن‌پست در گزارشی به تازگی فاش کرده که در آن زمان اخبار منتشرشده در رسانه‌های غربی بخشی از عملیات فریب آمریکا و اسرائیل بوده است.

با این حال روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی نوشته بود بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل با توجه به عدم آمادگی این رژیم خواستار تعویق هر گونه عملیات در ایران شده است.

برخی از تحلیلگران آمریکایی هم در روز‌های گذشته گفته‌اند دونالد ترامپ به دنبال گزینه‌ای با قابلیت انجام سریع بوده که ضربه‌ای جدی به ایران وارد کند، اما ایالات متحده را درگیر تبعات گسترده بعدی نکند.

برخی از مشاوران ترامپ به او گفته‌اند که چنین گزینه‌ای در قبال ایران وجود ندارد. در این راستا، وبسایت خبری-تحلیلی واللا، از رسانه‌های مطرح رژیم صهیونیستی، در خبری مدعی شد که مشاوران دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با استناد به نامعلوم بودن ضربه‌پذیری نظام جمهوری اسلامی ایران در اثر هر گونه اقدام نظامی ایالات متحده از یک سو و ناتوانی مقابله آمریکا با یک پاسخ نظامی گسترده از جانب ایران، باعث شدند که او چهارشنبه شب مانع از یک حمله نظامی علیه ایران شود.

بر اساس این گزارش، ترامپ خواهان نوعی حمله سریع و قاطع است که ضربه‌ای جدی به نظام جمهوری اسلامی ایران به حساب آید؛ با این وجود، مشاوران ترامپ گفته‌اند که نمی‌توانند تحقق چنین ضربه‌ای را تضمین کنند.

از سویی دیگر، این مشاوران تاکید کرده‌اند که عقبه نظامی ایالات متحده در منطقه به‌گونه‌ای است که از پس یک حمله گسترده از جانب ایران در پاسخ به هر گونه اقدام نظامی ایالات متحده برنخواهد آمد.

در همین حال، برخی تحلیلگران نظامی نیز بر این نکته تاکید کرده‌اند که با توجه به تمرکز نظامیان آمریکایی بر ونزوئلا طی ماه‌های اخیر، توان نظامی آمریکا در منطقه غرب آسیا به طور قابل توجهی کاهش یافته است.

روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی نوشته است: «از زمانی که ترامپ در ماه اکتبر دستور اعزام ناو هواپیمابر جرالد فورد را از مدیترانه به کارائیب صادر کرد، هیچ ناو هواپیمابری در خاورمیانه یا اروپا وجود ندارد. این امر، ریسک اقدام نظامی علیه ایران را بالا می‌برد.»

به گفته یک مقام ارشد دفاعی سابق، بدون ناو هواپیمابر، ارتش ایالات متحده ممکن است برای تدارک یک حمله سریع با مشکل مواجه شود. همچنین، حفاظت از نیرو‌های آمریکایی مستقر در منطقه نیز بدون ناو هواپیمابر و ناوشکن‌های همراه آن سخت‌تر می‌شود.

این روزنامه نوشته است از سوی دیگر، دیدگاه‌های ترامپ نشانگر این است که او از گزینه نظامی علیه ایران عقب‌نشینی کرده است.

پیشتر برخی از مقامات ارشد ترامپ گزینه‌هایی غیر از حمله نظامی را مطرح کرده بودند. اظهارات ترامپ بعد از تخلیه نیرو‌های ارتش آمریکا از پایگاه‌های آن در منطقه مطرح شده است.

پالتیکو هم نوشته است: «ترامپ با وجود تهدیدهایش علیه ایران گزینه‌های محدودی در برابر آن دارد. واشنگتن‌پست نیز به نقل از مقامات اروپایی نوشت: «هیچ شواهدی از قصد حملات تازه به تاسیسات اتمی ایران وجود ندارد.»

از طرف دیگر «استیو ویتکاف» نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در موضوع ایران نسبت به یافتن یک راه‌حل دیپلماتیک برای توافق ابراز امیدواری کرد.

ویتکاف مدعی شد در صورت ازسرگیری مذاکره با ایران روی چهار موضوع برای توافق بحث خواهد شد.

غنی‌سازی اورانیوم، موشک‌ها و کاهش تعداد آن، مواد هسته‌ای واقعی که ایران دارد که به گفته ویتکاف تقریباً ۲ هزار کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده بین ۳.۶۷ درصد و ۶۰ درصد است و نیرو‌های محور مقاومت که او آنها را نیابتی خوانده، موضوعات مورد اشاره نماینده آمریکا برای مذاکره با ایران هستند.

ویتکاف با ابراز امیدواری نسبت به یافتن راه‌حل دیپلماتیک درباره این موضوعات، با ادبیاتی تهدیدآمیز مدعی شد گزینه جایگزین برای توافق دیپلماتیک، برای ایران بد خواهد بود.

با وجود این سخنان ترامپ همواره دارای ابعاد ضد و نقیضی است تا مخاطب اصلی خود را دچار سردرگمی کند؛ لذا نمی‌توان تشکر او از سران ایران را به معنای تغییر رویکرد او و عدم قطعی حمله به ایران در نظر گرفت.

اما آنچه می‌توان گفت حمله آمریکا به ایران در حمایت از اغتشاشات با توجه به واکنش اعلامی ایران در راستای منافع آمریکا نیست و نمی‌تواند رای دهنده آمریکایی را مجاب کند؛ آن هم در سالی که با انتخابات مهم کنگره رو‌به‌رو است.