گزارش عملکرد صنعت پتروشیمی؛ از عبور از جنگ تا خلق ارزش در زنجیره

صنعت پتروشیمی ایران در دو سال فعالیت دولت چهاردهم، در شرایطی مسیر توسعه و افزایش تولید را دنبال کرد که هم‌زمان با ناترازی انرژی، تحریم‌ها و نوسان‌های بازارهای جهانی، دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه را نیز پشت‌سر گذاشت. با این‌حال، استمرار تولید و صادرات، کارنامه‌ای از تاب‌آوری و تداوم توسعه در این صنعت را به نمایش درآورد.

به گزارش آوای جنوب، بررسی عملکرد شرکت ملی صنایع پتروشیمی از شهریور ۱۴۰۳ تا پایان خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که راهبرد اصلی در این دوره، حرکت از «تولید صرف محصول» به‌سمت «خلق ارزش، تکمیل زنجیره و افزایش تاب‌آوری» بوده است. این رویکرد در شرایط دشوار اقتصادی و امنیتی کشور، اهمیت بیشتری پیدا کرده و نتیجه آن، استمرار تولید و صادرات در کنار توسعه بوده است.

دستاوردهای کمی؛ صادرات ۲۱.۷ میلیارد دلاری

در دولت چهاردهم، حدود ۴۹ میلیون تن محصول پتروشیمی به ارزش ۲۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار صادر شده است. این صادرات نقش مهمی در تأمین ارز مورد نیاز کشور و تقویت اقتصاد ملی ایفا کرده است.

تاب‌آوری در برابر جنگ‌های تحمیلی

شاید مهم‌ترین بخش عملکرد صنعت پتروشیمی در دولت چهاردهم، مدیریت بحران در دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه باشد. در این دوره، تضمین ایمنی مجتمع‌ها، جلوگیری از حوادث ثانویه، حفظ تولید و صادرات و تأمین بازار داخلی به‌طور هم‌زمان تبدیل به اولویت شد.

یکی از مهم‌ترین نتایج، بازگرداندن حدود نیمی از ظرفیت تولید در عسلویه و ماهشهر از طریق راه‌اندازی واحدهای بخار مستقل و دسترسی به برق شبکه سراسری بود.

توسعه زنجیره ارزش و پروژه‌های کلیدی

در این دوره، ۹ پروژه مهم صنعت پتروشیمی به بهره‌برداری رسیده است که برخی از آن‌ها مستقیم به تکمیل زنجیره ارزش مربوط می‌شوند. از جمله این پروژه‌ها می‌توان به واحد ABS پتروشیمی پلیمر پاد جم، پروژه‌های جمع‌آوری گازهای مشعل بیدبلند خلیج فارس، پتروشیمی آپادانا متانول، پتروشیمی کیمیا صنایع دالاهو، پتروشیمی ارغوان گستر ایلام و پتروشیمی پترو انتخاب اصفهان اشاره کرد.

تأمین خوراک؛ گامی به‌سمت پایداری تولید

یکی از چالش‌های اساسی صنعت پتروشیمی، تأمین پایدار خوراک است. در دولت چهاردهم، تلاش‌ها برای افزایش مشارکت مستقیم شرکت‌های پتروشیمی در پروژه‌های جمع‌آوری گازهای همراه تسریع شد.

پروژه‌های جمع‌آوری گاز همراه در کارون شرقی توسط پتروشیمی مارون و بیدبلند خلیج فارس و همچنین پروژه‌های پتروشیمی هویزه و پتروپالایش دهلران، نمونه‌هایی از این سرمایه‌گذاری‌ها هستند.

چشم‌انداز ۱۴۱۲؛ پیشتازی منطقه‌ای

بر اساس برنامه‌های راهبردی، صنعت پتروشیمی ایران تا پایان سال ۱۴۱۲ (۲۰۳۳-۲۰۳۴) با اجرای ۶۶ پروژه جدید و تکمیل ۴۵ پروژه نیمه‌تمام، شاهد جهش ۳۷ درصدی در ظرفیت تولید خواهد بود. ظرفیت تولید از ۹۶.۶ میلیون تن در سال ۱۴۰۳ به ۱۸۲.۷ میلیون تن در سال ۱۴۱۲ افزایش خواهد یافت و ارزش تولید به ۴۶.۴ میلیارد دلار خواهد رسید.

مدیریت انرژی و کاهش ناترازی

زمستان ۱۴۰۴ یکی از سخت‌ترین زمستان‌ها برای صنعت پتروشیمی بود، زیرا کمبود سوخت و خوراک برخی واحدها را به تعلیق سه‌ماهه کشاند. با این‌حال، با رویکرد دولت در مدیریت تأمین سوخت در بهار و تابستان ۱۴۰۵، توقف تولیدها به حداقل رسید و با رفع محدودیت‌های گازی، حدود ۹۸ درصد از ظرفیت تأمین و تولید پتروشیمی احیا شد.