آشنایی با میدان نفتی مارون

میدان نفتی مارون یکی از مهم‌ترین میادین نفتی ایران و از پایه‌های اصلی تولید شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب است. این میدان در خوزستان و میان جنوب‌شرقی اهواز، شمال‌غربی امیدیه و محدوده‌هایی از شهرستان رامهرمز قرار دارد و پس از کشف در سال ۱۳۴۲، بهره‌برداری از آن از سال ۱۳۴۴ آغاز شد.

به گزارش آوای جنوب، میدان نفتی مارون یکی از شناخته‌شده‌ترین و مهم‌ترین میادین نفتی ایران است که در استان خوزستان قرار دارد. این میدان در محدوده‌ای میان جنوب‌شرقی اهواز، شمال‌غربی امیدیه و بخش‌هایی از شهرستان رامهرمز گسترده شده و در طول بیش از پنج دهه فعالیت، نقش مهمی در تولید نفت خام کشور داشته است.

مارون در سال ۱۳۴۲ خورشیدی برابر با ۱۹۶۳ میلادی کشف شد و عملیات بهره‌برداری از آن از سال ۱۳۴۴ آغاز شد. این میدان از جمله میادین خشکی ایران به شمار می‌رود و در حال حاضر بهره‌برداری از آن در مجموعه شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب انجام می‌شود.

شناسنامه میدان نفتی مارون

ذخایر و ظرفیت‌های میدان مارون

بر اساس اطلاعات منتشرشده، میدان نفتی مارون حدود ۴۵ میلیارد بشکه ذخیره درجای نفت خام دارد و میزان ذخیره قابل برداشت آن حدود ۱۵ تا ۱۷ میلیارد بشکه برآورد شده است.

مخازن اصلی این میدان شامل آسماری، بنگستان و خامی است و تاکنون بیش از ۵۰۰ حلقه چاه حفاری و تکمیل‌شده در این میدان گزارش شده است. همچنین مجموعه تأسیسات فرآیندی و بهره‌برداری مارون در قالب ۶ مجتمع بهره‌برداری فعالیت می‌کند.

رکورد تولید مارون در دهه ۱۳۵۰

یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ میدان مارون به دهه ۱۳۵۰ بازمی‌گردد. بر اساس اطلاعات تاریخی منتشرشده، میزان تولید این میدان در سال ۱۳۵۵ به حدود ۱ میلیون و ۳۴۰ هزار بشکه در روز رسید.

این سطح از تولید، جایگاه مارون را در آن دوره به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع تولید نفت خام ایران نشان می‌دهد.

برای مقایسه مقیاس تولید، میدان مارون در اوج تولید تاریخی خود با میدان غوار عربستان که بزرگ‌ترین میدان متعارف نفتی جهان شناخته می‌شود، فاصله قابل توجهی داشته است. بر اساس ارقام تاریخی مورد استناد، اوج تولید غوار حدود ۵.۷ میلیون بشکه در روز بوده است؛ بنابراین تولید تاریخی مارون در اوج، حدود یک‌چهارم این رقم بوده است.

آوای جنوب، البته این مقایسه صرفاً برای نشان دادن مقیاس تاریخی تولید دو میدان است و به معنای مشابه بودن شرایط مخزنی، زمین‌شناسی یا شیوه بهره‌برداری آنها نیست.

مارون؛ یکی از پایه‌های تولید نفت در جنوب

اهمیت میدان مارون تنها به میزان ذخایر آن محدود نمی‌شود. موقعیت جغرافیایی، سابقه طولانی تولید و برخورداری از چند مخزن نفتی، این میدان را به یکی از دارایی‌های مهم صنعت نفت ایران تبدیل کرده است.

مارون طی دهه‌های گذشته در کنار سایر میادین بزرگ جنوب، بخشی از نفت خام مورد نیاز زنجیره انرژی کشور را تأمین کرده و توسعه تأسیسات و چاه‌های آن نیز همزمان با پیشرفت فناوری‌های بهره‌برداری از مخازن نفتی ادامه یافته است.

تداوم تولید از میدان‌هایی با سابقه طولانی مانند مارون، نیازمند اجرای طرح‌های نگهداشت و افزایش تولید، تعمیرات و نوسازی تأسیسات، مدیریت فشار مخزن و استفاده از روش‌های بهینه بهره‌برداری است.

نقش مارون در اقتصاد خوزستان

میدان نفتی مارون علاوه بر نقش مستقیم در تولید نفت، به دلیل گستردگی فعالیت‌های عملیاتی، صنعتی و خدماتی پیرامون خود، بخشی از ظرفیت اقتصادی مناطق نفت‌خیز خوزستان را نیز شکل داده است.

فعالیت شرکت‌های پیمانکاری، خدمات فنی و مهندسی، پروژه‌های تعمیراتی و توسعه‌ای و اشتغال نیروهای عملیاتی و تخصصی، بخشی از زنجیره اقتصادی مرتبط با این میدان را تشکیل می‌دهد.

از این منظر، تداوم توسعه و صیانت از تولید میدان مارون علاوه بر اهمیت برای صنعت نفت، با اقتصاد محلی و ظرفیت‌های صنعتی استان خوزستان نیز ارتباط دارد.

مارون؛ میراث چند دهه تجربه نفتی

بیش از پنج دهه فعالیت تولیدی، میدان مارون را به یکی از نمونه‌های مهم تجربه صنعت نفت ایران در مدیریت و بهره‌برداری بلندمدت از مخازن تبدیل کرده است.

شناخت تاریخچه میدان، ساختار مخازن، میزان ذخایر، روند تولید و پروژه‌های توسعه‌ای آن می‌تواند تصویر روشن‌تری از ظرفیت‌های نفتی ایران و نقش میادین بزرگ جنوب در اقتصاد و امنیت انرژی کشور ارائه دهد.

در مجموعه مطالب «آشنایی با میدان‌های نفتی ایران»، میدان مارون به عنوان یکی از مهم‌ترین میادین تاریخی و تولیدی کشور، جایگاه ویژه‌ای دارد.

نویسنده: فاطمه راکیانی پور