کد خبر : 73073
تاریخ انتشار : شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵ - ۷:۳۴

همایون مطیعی؛ پیشکسوتی که تاریخ زمین‌شناسی نفت را روایت کرد

همایون مطیعی؛ پیشکسوتی که تاریخ زمین‌شناسی نفت را روایت کرد

شش سال از درگذشت مهندس همایون مطیعی، از چهره‌های برجسته زمین‌شناسی نفت و پیشکسوت مناطق نفت‌خیز جنوب می‌گذرد؛ مهندسی که بیش از چهار دهه از عمر خود را صرف مطالعه، اکتشاف، مدیریت و آموزش در صنعت نفت کرد و بخشی از تجربه خود را در قالب آثار تخصصی، به نسل‌های بعدی زمین‌شناسان و علاقه‌مندان این

شش سال از درگذشت مهندس همایون مطیعی، از چهره‌های برجسته زمین‌شناسی نفت و پیشکسوت مناطق نفت‌خیز جنوب می‌گذرد؛ مهندسی که بیش از چهار دهه از عمر خود را صرف مطالعه، اکتشاف، مدیریت و آموزش در صنعت نفت کرد و بخشی از تجربه خود را در قالب آثار تخصصی، به نسل‌های بعدی زمین‌شناسان و علاقه‌مندان این صنعت سپرد.

به گزارش آوای جنوب، دوم مهرماه، یادآور درگذشت مهندس همایون مطیعی، پیشکسوت زمین‌شناسی نفت و از چهره‌های شناخته‌شده علمی مناطق نفت‌خیز جنوب است؛ نامی که بخش مهمی از سابقه علمی و حرفه‌ای خود را در زمین‌شناسی گسترشی، مدیریت اکتشاف و آموزش نیروهای متخصص صنعت نفت سپری کرد.

مطیعی که در سال ۱۳۲۶ متولد شد و در سال ۱۳۹۹ چشم از جهان فروبست، بیش از ۴۰ سال از زندگی حرفه‌ای خود را به تحقیق، مطالعه، مدیریت و تدریس در حوزه زمین‌شناسی نفت اختصاص داد. او از مدیران اسبق اداره‌کل زمین‌شناسی گسترشی مناطق نفت‌خیز جنوب بود و سابقه تدریس در دانشکده نفت نیز در کارنامه‌اش دیده می‌شود.

یکی از آثار شاخص این پیشکسوت زمین‌شناسی نفت، کتاب «مقدمه‌ای بر ارزیابی زمین‌شناسی زاگرس (برای زمین‌شناسان!)» است؛ اثری که حاصل سال‌ها تجربه میدانی و مطالعات تخصصی او در مناطق نفت‌خیز و مدیریت اکتشاف به شمار می‌رود.

این مجموعه دو جلدی، در ۱۱ فصل و حدود ۸۰۰ صفحه، طیف گسترده‌ای از مباحث مرتبط با منابع و ذخایر هیدروکربوری، سنگ و سیالات مخزن، تولید چاه‌ها، روش‌های محاسبه ذخایر و موضوعات مرتبط با اکتشاف و توسعه میادین نفت و گاز را بررسی می‌کند.

در جلد نخست، مباحثی همچون تعاریف منابع و ذخایر هیدروکربوری، سیالات مخزن، ویژگی‌های سنگ‌های مخزنی، توزیع سیالات در مخزن، سازوکارهای تولید طبیعی، مشخصات تولیدی چاه‌های نفت و گاز و تحلیل منحنی‌های کاهش و افزایش فشار مورد توجه قرار گرفته است.

جلد دوم نیز به موضوعاتی از جمله منابع و ذخایر ثانویه، روش‌های ازدیاد برداشت و شیوه‌های محاسبه منابع و ذخایر نفت و گاز می‌پردازد. این بخش‌ها نشان می‌دهد که مطیعی تلاش داشته مجموعه‌ای از دانش و تجربه انباشته‌شده خود را به شکلی منسجم در اختیار نسل‌های بعدی قرار دهد.

از زمین‌شناسی نفت تا روایت تاریخ زاگرس

یکی از بخش‌های قابل توجه آثار مطیعی، توجه به تاریخچه اکتشاف و تولید نفت در ایران و ساختار زمین‌شناسی زاگرس است؛ موضوعی که در بخش‌های پایانی کتاب، وجهی عمومی‌تر و تاریخی‌تر پیدا می‌کند.

در فصل دهم، روند اکتشاف و تولید نفت ایران از آغاز فعالیت‌های نفتی تا دوره معاصر بررسی شده و در کنار آن، مباحثی درباره کوه‌زایی، ساختار صفحات، چینه‌شناسی و روند شکل‌گیری لایه‌های نفتی در گستره‌ای طولانی از تاریخ زمین‌شناسی مطرح شده است؛ گستره‌ای که از کپه‌داغ در شمال‌شرق ایران تا محدوده گاوبندی و پس‌کرانه بندرعباس در جنوب کشور امتداد دارد.

مطیعی همچنین در این اثر به فعالیت‌های اکتشافی در جنوب‌غرب ایران و حوزه زاگرس پرداخته و تلاش کرده تصویری از مسیر طی‌شده توسط کاشفان نفت، موفقیت‌ها و ناکامی‌های عملیات اکتشافی و شکل‌گیری شناخت زمین‌شناسی این منطقه ارائه دهد.

فصل یازدهم کتاب نیز به معرفی و مرور تاریخچه میدان‌های نفتی حوضه زاگرس اختصاص دارد؛ بخشی که برای متخصصان زمین‌شناسی نفت اهمیت ویژه‌ای دارد و تصویری گسترده از ظرفیت‌های هیدروکربوری این پهنه ارائه می‌کند.

در کنار این مباحث، نویسنده در پایان کتاب به موضوع نفت‌های بسیار سنگین در جنوب‌غرب ایران نیز پرداخته است؛ بخشی که مکمل مجموعه‌ای از مباحث فنی، تاریخی و زمین‌شناسی اثر محسوب می‌شود.

میراث مطیعی تنها به یک عنوان کتاب یا یک دوره مدیریتی محدود نمی‌شود. ارزش کار او را می‌توان در پیوند میان تجربه میدانی مناطق نفت‌خیز جنوب، دانش زمین‌شناسی، مدیریت اکتشاف و آموزش نسل‌های جدید صنعت نفت جست‌وجو کرد؛ میراثی که با گذشت سال‌ها همچنان برای دانشجویان و متخصصان این حوزه قابل استفاده است.

همایون مطیعی در یکی از جملات ماندگار خود گفته بود:

«من برای تمامی سال‌های زندگی خود گواه و دلیل دارم.»

امروز، کتاب‌ها، پژوهش‌ها، تجربه‌های مدیریتی و شاگردانی که از دانش او بهره برده‌اند، بخشی از همان گواهی هستند.

یاد و خاطره همایون مطیعی و تمامی پیشکسوتان زمین‌شناسی نفت گرامی باد.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.